Auteur: terugnaarcongo

Ik ben getrouwd met Roelof en we hebben drie kinderen en vijf kleinkinderen. Samen hebben we visie om in Afrika het goede nieuws van Jezus te laten horen en zien door het bestrijden van de armoede op het platteland. In 2017-2018 werkten voor verschillende internationale Christelijke NGO's. Sinds 2019 leven we tussen de boeren in Noordoost Congo en begeleiden we arme boerengezinnen in het toepassen van onze landbouwmethode de 4Pijlers. Met deze methode wordt de bodem beschermd tegen uitputting en blijft het bos gespaard. Tussen 1990 en 2007 hebben we met ons gezin gewoond en gewerkt in Zaïre/Congo, Mozambique en Cambodja. Sinds 2017 zijn we weer terug in de D.R. Congo. Onze kinderen zijn in Europa achtergebleven. Ze zijn blij voor ons dat we onze passie kunnen volgen in dit land waar zoveel nood is, al vinden ze de grote afstand niet altijd even makkelijk.

Seminars met een gouden randje

Evangelisatie

In september vindt de lang verwachte evangelisatietraining plaats in Lanza onder onze begeleiding. Evangelisten van twaalf kerken uit Lanza en omgeving komen op zondagavond naar Lanza toe, een groep van ongeveer 50 mensen in totaal. Maandagochtend beginnen we met een dagopening. Het enthousiaste zingen, zoals mensen dat hier kunnen, wordt begeleid op een trompet. Daarna is er gebed en onderwijs.

We doen veel praktische oefeningen en rollenspelen met de deelnemers. Ook werken we met een serie van vijf filmpjes “Wandelen met Jezus” in het Lingala. En ’s avonds vertonen we de filmpjes aan alle mensen die het willen zien, vooral de jongeren van Lanza. Dat is direct een mooie praktijkoefening! De belangstelling is groot en na afloop reageren enkele mensen op de oproep voor gebed. Nu is het een kwestie van nazorg. Wie gaat deze nieuwe discipelen van Jezus begeleiden? Het is de bedoeling dat de evangelisten nu deze mensen verder begeleiden in hun eigen gemeente. Ze krijgen boekjes die daarbij kunnen helpen als leidraad. De evangelisten krijgen bij toerbeurt het videoscherm met de filmpjes om ze in hun eigen gemeente te tonen.

Veel evangelisten zijn al iets ouder en hebben daardoor behoefte aan een leesbril. Gelukkig kan ik in die behoefte voorzien met mijn voorraad leesbrillen van een goedkope winkelketen uit Nederland. In de pauzes komen ze een bril bij mij halen tegen kostprijs. Eerst wel even uittesten op het meest gelezen boek, de Bijbel.

Certificering

Begin oktober hebben we een andere mijlpaal. Deze keer voor de hoofdtrainers van de 4Pijlers. Omdat we, na bijna vijf jaar, binnenkort vertrekken uit Lanza, vinden we deze maand het geschikte moment hiervoor. We houden het certificeringsseminar in Makoro, centraal gelegen dorp aan een belangrijke verkeersweg. Dit is goed bereikbaar voor iedereen want sommigen komen van ver. Er zijn dertien hoofdtrainers waaronder vier vrouwen, die hun certificaat verdiend hebben. Ze krijgen gelegenheid om te vertellen over hun eigen ervaringen met de 4 Pijlers: Welke voordelen hebben ze er als familie aan, hoeveel gezinnen hebben ze erin kunnen begeleiden, hoe zijn het bos en de savanne erdoor gespaard gebleven? De verhalen zijn erg bemoedigend. We geven ook verdieping aan hun kennis over de 4Pijlers.

En dan is het grote moment aangebroken: het uitreiken van de certificaten. Het is feest, dus kleden we de zaal vrolijk aan met vlaggetjes. Samen met het certificaat krijgen de deelnemers ook een 4Pijlers button opgespeld. Een zichtbaar teken dat ze officieel een 4Pijlers-trainer zijn. Hier noemen ze dat een “insigne”, een belangrijk symbool.

Met gepaste trots neemt iedereen zijn certificaat in ontvangst waarna ze een kort persoonlijk woord uitspreken. Ik ben ook trots, vooral op de vrouwen onder hen. Zij hebben dit gedaan naast hun taak als moeder en huisvrouw. In Congo is dat al een veeleisende voltijdsbaan. We bemoedigen deze hoofdtrainers om vooral door te gaan met dit werk voor de 4Pijlers, net zo lang totdat iedereen in hun omgeving de nieuwe landbouwmethode overneemt. Zo wordt de grond geconserveerd, het gezinsinkomen verhoogd, de landbouw gestabiliseerd en de natuur gespaard. Tot slot gaan we op de groepsfoto en is er nog een maaltijd voor allemaal. Dankbaar reizen we terug naar Lanza.

Terug in Lanza

Voor ons in Lanza is nu de laatste maand aangebroken. We zijn ondertussen al bezig met het voorbereiden van onze nieuwe woning. In de timmerwerkplaats naast ons huis worden alvast de deuren gemaakt. Het zal niet gemakkelijk worden om Lanza achter ons te laten. Zo lang we hier zijn, genieten we nog van de rust en de rijke natuur in deze omgeving!

Zomergasten

Lanza is dit jaar een populaire vakantiebestemming. In de maanden juni, juli en augustus ontvangen we maar liefst twee gasten uit Nederland.

Jelte

Gast één is Jelte, onze zoon. Jelte heeft in Congo, destijds Zaïre, gewoond vanaf baby van 6 maanden tot aan zijn 9^e jaar. We verheugen ons erg op dit bezoek. Zo kan hij iets zich iets meer voorstellen bij ons leven in Lanza en voor hem is het bovendien het opzoeken van zijn roots, de plekjes waar hij als kind gewoond heeft. Half juni is het zover, Jelte reist via Entebbe, Oeganda, per bus naar de grensstad Arua. Daar wachten we hem op en reizen we samen naar Lanza. Er volgt een gezellige tijd van ontmoetingen met mensen, bezoekjes aan de akkers van de 4Pijlers, een boottocht naar de overkant van de rivier. Maar Jelte is vooral bezig met het trainen van het muziekteam van de kerk. Ze hebben een nieuwe soundmixer gekregen, en nu leren ze daarmee om te gaan. Ook geeft Jelte hun les op het keyboard. De muzikanten zijn heel blij met deze lessen en passen het enthousiast toe. Al gaat de volumeknop wel snel weer op maximaal als Jelte even niet kijkt 😉

De week daarop staat er een bezoek aan Todro op het programma. Dit is de plek waar we als gezin van 1990-1994 hebben gewoond. Van Lanza naar Todro is ongeveer 80 km, een brommerrit van bijna vier uren. Roelof en ik samen op een brommer en Jelte met de bagage op de andere. Het is een avontuurlijke tocht over kleine weggetjes en een oversteek van de rivier op een trek-veerpont

In Todro wacht Ruta ons op. Zij was destijds de oppas voor onze kinderen en droeg ze als baby op haar rug. Het weerzien van Ruta is een zeer ontroerend moment voor Jelte en haar. Ze kan niet geloven dat dit dezelfde Jelte is, die ze op haar rug had gedragen. Dat is ook de reactie van veel andere mensen: wat is Jelte toch groot geworden! We ontmoeten ook Ruta’s zoon en dochter en zoeken alle bekende plekjes op, waaronder ons vroegere huis. Het huis en de tuin zien er wel heel anders uit dan 30 jaar geleden! Ik houd het liefst de herinnering aan hoe het er toen uitzag. We beklimmen de Todro berg, die we vroeger ook vaak beklommen. We ontmoeten vrienden van vroeger, die er nog steeds wonen. Jelte ontmoet zelfs het vriendje met wie hij vroeger altijd speelde, Papi. Heel bijzondere allemaal. Ondertussen benutten Roelof en ik de gelegenheid om mensen te spreken die de 4Pijlers toepassen en op de radio nog eens het 4Pijler werk onder de aandacht te brengen.

In de laatste week brengen we een bezoek aan Rethy. Hier heeft Jelte in 1996 een trimester op de kostschool voor zendingskinderen gezeten. Vanwege de slechte wegen vliegen we met de MAF naar Mahagi, vandaar gaan we per auto verder naar Rethy. Alle gebouwen van de vroegere zendingskostschool staan er nog. De school is nu in gebruik als Hogere School voor Techniek en Landbouw. Op deze school geeft Roelof landbouwlessen. De vroegere slaapzalen, de dorms, zijn voor een deel bewoond door de docenten en deels in gebruik als gastenverblijf. Ook hier geldt weer: de gebouwen zijn hetzelfde maar de ze worden op een heel andere manier gebruikt en (nauwelijks) onderhouden. Het basketbalterrein en voetbalveld zijn nog onveranderd en worden intensief gebruikt door de jeugd uit de omgeving. Jelte trapt graag een balletje mee.

Roelof en ik brengen ondertussen een bezoek aan de boeren die ook hier de 4Pijlers toepassen.

Tot besluit gaan we een paar dagen naar Oeganda naar een wildpark. We genieten van de prachtige natuur en het wild en kijken dankbaar terug op een mooie tijd samen.

Tjalling

Onze tweede gast, Tjalling, is mijn oudere broer. Hij is zojuist met pensioen gegaan en een van zijn dromen was om ons eens op te zoeken in Congo. Eind juli is het zo ver. Zijn reis verloopt minder vlot dan die van Jelte. Tot aan de grens gaat het goed, maar vanaf Aru beginnen de problemen. Precies op de dag dat Tjalling in Oeganda aankomt, breekt er een wilde staking uit van de handelaren in onze provincie. Ze zijn boos over de hoge belastingen op hun koopwaar bij de provinciegrens. Over de hele route tussen Lanza en Aru zijn versperringen opgeworpen met brandende autobanden. We komen er niet doorheen, het zou zelfs gevaarlijk kunnen zijn. Dat wordt dus simpelweg wachten. Tjalling moet nu op eigen kracht de grens oversteken. En dat lukt hem gelukkig heel goed. Hij neemt een brommertaxi en trotseert alle bureaucratie aan de grens. In Aru kan hij logeren bij het Duitse zendingsgenootschap DIGUNA. Het komt hem nu goed uit dat hij vloeiend Duits spreekt. Na twee dagen wachten is het zover: de versperringen worden opgeheven! We weten niet hoe snel we naar Aru moeten rijden. Wat een blij weerzien wordt dit. Eindelijk kan Tjalling naar Lanza reizen.

Tjalling is zeer geïnteresseerd in ons werk, de 4Pijlers-landbouw, maar ook in de mensen, de natuur, de omgeving. We gaan dus direct naar de akkers van de 4Pijlers en Tjalling drinkt alles in zich op en steekt ook zijn handen uit de mouwen. Ook nu komt er weer veel bezoek. De meeste mensen komen gewoon groeten en met hem bidden, dat is hier heel normaal na bijna elk bezoek. Een oudere onderwijzer komt hem een flesje honing brengen. We maken wandelingen naar de rivier en zien er een nijlpaard met jong! We steken de rivier over en komen daar een Pygmeeën familie tegen. Tjalling loopt voortdurend met zijn verrekijker om de hals zodat hij geen vogel of wild dier hoeft te missen. Ook doen we een training en een veldbezoek bij twee 4Pijler-groepen. We worden hartelijk ontvangen met een heerlijke maaltijd. Thuis in Lanza genieten we van het samenzijn en hebben we veel interessante gesprekken. Op de laatste avond zijn we uitgenodigd bij Samuel en zijn familie.

Ook Tjallings bezoek sluiten we af met een dag wildpark in Oeganda. We zijn heel dankbaar dat Tjalling bij ons kon komen, ondanks de hindernissen. Het wordt een onvergetelijke ervaring voor ons alle drie.

Parels

Er is iets ongekends gebeurd in Lanza. Een jong paar heeft zich officieel verloofd en binnenkort gaan ze trouwen! De gelukkigen zijn David en Estella. Wij kennen ze allebei. David is leraar aan de middelbare school en de mediaman bij het vertaalteam van de Dhongo Bijbelvertaling. We ontmoeten hem vaak op het kantoor van de vertalers. Estella is een dochter van Elizabeth. Ze wonen vlakbij ons en komen geregeld langs voor een praatje of om ons te helpen op de akkers.

Volgens insiders is er de afgelopen dertig jaar geen officiële kerkelijke bruiloft meer geweest in Lanza. Dus iedereen kijkt reikhalzend uit naar deze bijzondere gebeurtenis. Roelof en ik worden samen met enkele familieleden uitgenodigd op een etentje ter gelegenheid van hun verloving. We mogen voor ze bidden en wat advies geven. Het wachten is nu op de grote dag. De familie van de bruid bepaalt een dag waarop de bruidsschat kan worden gebracht en daarna is het groen licht voor het burgerlijk en kerkelijk huwelijk,

Het blijft enkele maanden stil. Waarom gebeurt er niets? Maar dan is er nieuws: oeps, Estella is zwanger! Nu kan het lang verwachte grote feest niet meer plaatsvinden. Het goede nieuws is dat de zwangerschap wel van David is. Het huwelijk gaat dus ‘gewoon’ door, maar nu met alleen een vrij bescheiden traditionele bruiloft binnen de familie. Op 13 januari is het feest gepland. De stemming zit er goed in. De bruid wordt met veel zang en dans binnengehaald op het erf van de bruidegom. Ze is helemaal ingepakt in een doek en wordt de geïmproviseerde feesttent binnengeleid. De bruidegom wordt na haar binnengehaald, ook helemaal ingepakt. Het bruidspaar neemt plaats. De voorgangers van de kerk zijn niet aanwezig. Roelof en ik zijn wel uitgenodigd en Roelof mag het Woord van God delen tijdens de bruiloft. Een hele eer!

Ruim vijf maanden later wordt de baby, een meisje, geboren. Ze heet Shukuru dat betekent: Dank! David en Estella zijn erg dankbaar en blij voor dit prachtige pareltje dat ze van God hebben ontvangen. Roelof en ik zoeken het echtpaar met de baby op in het huisje waar ze wonen. Een één-kamer-huisje met 2 stoelen en een bed. Volgens de tradities mag het kind de eerste maand het huis niet verlaten. Maar voor een mooie foto maken ze een uitzondering. Wat een blij gezinnetje: David, Estella en Shukuru.

In de hele Dhongo streek en daarbuiten is het in deze tijd erg ongebruikelijk om officieel in het huwelijk te treden. De meeste jongeren beginnen ‘gewoon’ aan een gezin, als ze er al aan beginnen. Vaak ook raakt het meisje zwanger en blijft dan achter als alleenstaande (tiener)moeder. Als het paar besluit om te gaan samenwonen, komt het probleem van de bruidsschat later. Eerst moeten de ‘boetes’ betaald worden voor de zwangerschap en bevalling en bijvoorbeeld voor het verlies van scholing van het meisje. Als de man het huwelijk serieus neemt, gaat hij beginnen met sparen voor de echte bruidsschat. De schoonfamilie, maakt een afspraak voor het overhandigen van de ‘rekening’. Die bestaat uit 20 geiten, en daarbovenop geld voor het feest en kleding voor de schoonfamilie. De hoogte van de bruidsschat is niet het grootste probleem. Vaak betaalt de hele familie eraan mee. Het echte obstakel is de schoonfamilie, die helemaal niet wil overleggen, en steeds weer het overleg uitstelt, omdat er altijd wel een familielid is dat dwarsligt. Jongeren worden hierdoor zo ontmoedigd, dat ze er maar helemaal niet meer aan beginnen. Het gevolg is dat de meeste jongeren, ook al zijn ze oprechte christenen, niet mogen deelnemen aan het avondmaal en dus maar een bijrolletje kunnen spelen in de kerk. We bidden al heel lang om een verandering in deze situatie. David en Estella hebben laten zien dat het ook anders kan. Misschien was hun situatie niet helemaal perfect, ze zijn parels! We hopen en bidden dat anderen hun voorbeeld zullen volgen.

Feesten met Visie

Feesten

Vier jaar 4 Pijlers, tijd voor een feestje! Wat zijn we blij met alle mensen waarmee we de afgelopen 4 jaar mochten werken.
Deze maand is het precies vier jaar geleden dat we in Lanza het werk van de 4 Pijlers begonnen. We organiseren feestelijke seminars en conferenties. We zijn in een feeststemming en ik heb mijn feestvlaggetjes en ballonnen tevoorschijn gehaald. Deze maand hebben we het gevierd in de 4Pijlers centra Lanza, en verschillende andere plaatsen. In maart staat de provinciehoofdstad Isiro op het programma voor een grote conferentie. Elke bijeenkomst begint met vrolijk zingen, gebed en een Bijbeloverdenking.

Tijdens de seminars laten we filmpjes zien van de akkers van de 4Pijlers en van de mensen zelf. Het is een participatief gebeuren. We vragen de boeren naar hun ervaringen met de verschillende technieken, met de groenbemesters en het verbeterde zaaizaad dat we eerder hadden uitgedeeld. We vinden het fijn om te horen hoe positief de mensen reageren: met de 4Pijlers behalen we grotere opbrengsten, wordt het werk lichter en hebben we minder onkosten dus netto meer inkomen. Dit opent allerlei mogelijkheden voor het gezin.

VaV

Wat gaan ze met het extra geld doen? Gaat het direct op aan urgente behoeftes? Of gaan ze hun uitgaven plannen? Is er een visie? VaV dat staat voor Vivre avec Vision (Leven met Visie). Hoe doe je dat? Het begint met een Bijbelse visie op het leven, volgens Romeinen 12:2 ‘U moet uzelf niet aanpassen aan deze wereld, maar veranderen door uw gezindheid te vernieuwen, om zo te ontdekken wat God wil en wat goed, volmaakt en Hem welgevallig is.‘

Voor de concrete toepassing hiervan heb ik een aantal pictogrammen uitgeprint, met akkers, bomen, koffieplanten, enzovoort. Dat is de basis waarmee het gezin haar inkomen kan verdienen. Vervolgens plaatjes van een huis, een waterbron, douche/wc, medische voorzieningen, kinderen op school, brommer en fiets, sport, radio en tv, de kerk, muziekgroep, gebedsgroep, zorg voor weduwen en behoeftigen. Waar ligt je prioriteit: een huis bouwen, radio en tv, een brommer of fiets? Op zich allemaal prima investeringen. Maar dan is de vraag: wil je investeren in een toekomst die alleen draait om jezelf? Of wil je naast je basisbehoeften, juist investeren in de kerk, evangelisatie, gebedswerk en de zorg voor armen en behoeftigen?

We zijn verbaasd om te zien hoe enthousiast de mensen hiermee in kleine groepen aan de slag gaan. Ze kiezen een aantal kaartjes uit en leggen uit waarom ze die gekozen hebben. Ten slotte is het de bedoeling dat men op gezinsniveau hiermee verder gaat: vader, moeder en kinderen, maken een planning voor de komende vijf jaar. Ze maken plaatjes van de belangrijkste doelen en hangen die aan de muur. Dat motiveert het hele gezin. Zo ontstaat een leven met visie, niet de visie van deze wereld, maar de visie van Gods Koninkrijk. We zien ernaar uit om dit programma verder uit te rollen op alle plaatsen waar mensen werken met de 4Pijlers.

Delen en eten
Het laatste onderdeel is het uitdelen van goed maiszaad. De deelnemers krijgen uitleg en kiezen de beste kolven uit, verwijderen het zaad van de top en de basis en rissen de rest af in een bak. De zaden van minstens 25 kolven gaan hierin en worden goed gemengd. Daarna wordt het in kleine porties uitgedeeld. Iedereen kan nu zelf dit mais-ras verder verbeteren en vermenigvuldigen. Daarnaast delen we groenbemester-zaad uit. De mensen zijn heel blij met dit zaaizaad, dat is erg bemoedigend voor ons.

En dan is het tijd om te feesten. Voor de meeste Congolezen betekent dit: veel en lekker eten. We hebben gezorgd voor voldoende eten, met in elk geval vlees. Ook staan er altijd rijst en bonen op het menu. De kooksters zijn de hele ochtend in de keuken bezig geweest. Nu kunnen de pannen op tafel. Het is een soort warm buffet. Iedereen laat het zich goed smaken en wij ook. Heerlijk samen genieten van de Congolese keuken. Lang leve de 4Pijlers, Vive les 4Piliers!

Friends forever

Recently, four participants traveled to Lanza from Dungu by moped for the 4 Pillar training sessions. Dungu is quite far north and takes two days to get to by moped. Seven others, six men and one woman, came from Todro, which takes a day to travel by moped. We’ve known four of these people for a long time, they are Ayinema, Adara, Andati, and Aguavo. One former colleague and three former students of ours when we taught at the secondary agricultural school in Todro 30 years ago. Now they are fathers and grandfathers of large families and work as farmers, Bible translators, teachers or pastors. We had already met with them several times on our previous visits to Todro. It was a great privilege to see these friends again after such a long time and to share updates on our lives since 1994. They were all very interested in the new 4 Pillar farming method since everyone is dependent on agriculture. Just like in Lanza, in Todro and Dungu the agricultural land is also being depleted, the labour is very time-consuming, requiring a lot of energy and manpower and it produces far too little. More and more often, forests and/or savannas have to be cleared for new and fertile terrains. These problems are tackled through the 4 Pillars. Our friends have been applying the 4 Pillar method within their family for over a year. They came to the training session to deepen their knowledge and strengthen their skills in this area.

Friends from Todro: Adara, Ayinema, Aguavo en Andati

We had three intense yet pleasant days. The atmosphere was good, there was laughter but also hard work during the practical exercises in the fields. Especially former colleague Ayinema kept the atmosphere going, lifting everyone’s mood with his heartfelt smile. Every day we began with Bible reading and prayer. On the last day, we tested the theoretical knowledge and the participants had to deliver a practical presentation. We ended with a joint meal, and a photo session before they all hopped on their mopeds and drove off. Most participants are now ready to train others in the 4 Pillars in Todro and Dungu. What a blessing that the 4 Pillars are now being introduced so far north! Adara said: “Even though I have a lot of other work, I would like many other people in Todro to benefit from this new method”. Ayinema: “My wife and I can now manage at least 3 hectares of land together, almost without the help of others. In addition, I now have time to plant fruit trees and other permanent crops. I also spend a lot of time on church work, and we have enough money left over to let our children study in higher education.”

After their departure, there was time to do some work on the 4 Pillar fields. This year we planted a special crop: millet. It is an old crop and is no longer used in our area. It is sown in rows and thanks to the 4 Pillars the yield is very good. In this photo, Moseka works on the harvest. She cuts off the culms and spreads them out on a tarp to dry. After a few days, it is dry enough to stamp out the seeds. This is done with an old-fashioned wooden pestle and mortar. After that, it is walled and stored in bags. Millet is ground into flour and is used to prepare fufu (firm knit) which makes up the main meal of the day. It is also very suitable for porridge, especially for small children. I use it to mix bread dough, so we now eat whole-meal bread made with millet flour. Delicious!

We thank God for:

The training sessions of the 4 Pillar trainers from Dungu and Todro
The spread of the 4 Pillars to Dungu in the far North of our province
Our health
The regular rains and the good millet harvest
God’s protection on the trips of recent times to the neighboring province of Ituri and the seminars we were able to do there
That our friends Wil and Ria got their visas just in time for their visit to us in November

Join us in praying for:

The visit of Wil and Ria, that it may be a blessing for them and us and for the church of Lanza
God’s protection on the journeys of the coming time, also together with Wil and Ria
All newly trained trainers, who can train their families and others in the 4 Pillar method
Peace and security in eastern Congo

Landbouw in Afrika: vak of religie?

Veertig jaar geleden kreeg Brian, een manager van een grote boerderij in Zimbabwe, een openbaring van God. De oude landbouwmethode moest helemaal op de schop. De nieuwe aanpak: niet meer ploegen en de bodem bedekt houden. Gehoorzaam deed hij wat God had gezegd. En ja: de opbrengsten namen enorm toe en de kosten waren veel lager. In plaats van een dreigend failliet bloeide het bedrijf op en werden er flinke winsten gemaakt.

Brian wilde zijn geheim van goede landbouw delen met anderen. Hij besefte dat de landbouwproductie in Afrika voor het grootste deel in handen is van kleine boeren. Deze boeren moesten hun voordeel gaan doen met de nieuwe methode. Er werden boekjes geschreven en trainingen verzorgd. In 2009 werd er een handleiding geschreven voor de trainers, met als titel: Farming God’s Way. Wat in deze handleiding staat is tot en met vandaag hun leidraad.

Vanaf maart dit jaar zijn Farming God’s Way trainers ook bij ons in de buurt actief. Remke en ik hebben met enkele trainers gesproken en de demonstratieveldjes herhaaldelijk bezocht. Een paar 4Pijler trainers hebben de hele training gevolgd.

Maar de beloofde goede resultaten blijven uit. De gewassen op de veldjes groeien slecht en worden overwoekerd door onkruid. Deelnemers klagen dat het aanleggen van de veldjes veel te veel werk is. Men schraapt de grond helemaal af met de hak en verwijdert alle wortels van struiken en van grassoorten. Dan nivelleert men de grond en wordt de oppervlakte in nette rechthoekige vakken verdeeld. Vervolgens worden de gewassen op de precieze voorgeschreven afstanden gezaaid. Per plant en per rij voegt men heel precies een vaststaande hoeveelheid as en aarde van termietenheuvels toe. Als laatste gaat men op zoek naar gras in de omgeving, dat wordt gemaaid en getransporteerd naar het veld. Dit gras wordt nauwkeurig tussen de zaaigaten en rijen gelegd. Het is God s blanket, Gods deken. De trainers verzekeren ons dat de veldjes uitstekende opbrengsten zullen geven. We hebben immers voldaan aan de hoogste standaards. Gods standaards. Er moet wel flink wat onderhoud worden gedaan, vooral wieden en het herhaaldelijk verversen van Gods blanket. Maar heb moed: wie Gods methode opvolgt mag zijn zegen verwachten.

Remke en ik gaan op weg naar het centrum van Farming God’s Way in Jinja, Uganda. De hoogste baas leidt ons rond. Al zeven jaar is hij bezig, de akkertjes zien er kaarsrecht uit en de gewassen lijken redelijk goed te groeien. Voorzichtig stel ik een paar vragen. “Is de optimale plantafstand niet sterk afhankelijk van de gebruikte rassen, de grondsoort en de bodemvruchtbaarheid”? “Is het transport van gras en termietenaarde echt arbeidsproductief”? “Is het nivelleren en ontwortelen wel goed voor de grond en voor duurzame productie”? “Is de beste manier van bemesting niet afhankelijk van de zuurgraad van de boden en andere bodemkenmerken”? “Zijn de lokale praktijken van mengteelt niet de moeite van het bestuderen waard”? Antwoord: “We volgen de richtlijnen van Farming God’s Way, dat is de manier waarop God de Afrikaanse landbouw wil zegenen”.

Niemand van de trainers in Congo heeft een goede landbouwopleiding gehad. Nergens voor nodig. Brian zei al: “Ik ben blij dat ik geen opleiding in de landbouw heb gehad. Zodoende stond ik open voor wat God mij wilde openbaren”. Landbouw als religie.

Wat jammer. Het inzicht dat Brian kreeg is geweldig: niet ploegen en het land bedekt houden. Maar het is een slecht idee om landbouw in Afrika te onderwijzen als een uitgebreid pakket van maatregelen die altijd en overal identiek en optimaal zijn. Landbouwmethoden moeten altijd worden aangepast aan lokale omstandigheden en moeten passen bij de levensomstandigheden van de mensen. Dit vraagt om een gedegen opleiding, om veel ervaring, om onderzoek en om voortdurende aanpassingen. Landbouw is een vak!

We danken God voor:

Het trouwe gebedswerk in Lanza en omgeving. Mensen komen tot geloof en worden genezen van demonische overheersing.
Onze gezondheid.
Zijn genadige bescherming tijdens de vele en lange reizen van de afgelopen maand.
Onze neef Jelte, die na een vreselijke val tijdens een bergbeklimming alweer begint te lopen en zelfs autorijden.
De goede voortgang van het 4Pijler werk en de goede en vele contacten in de wijde omgeving.

Bid je mee?

Dat we de ogen gericht houden op de meest kwetsbare gezinnen, dat de 4Pijler methode steeds beter bij hun omstandigheden aansluit.
Dat we betere manieren vinden om mensen aan de rand van de samenleving te bereiken, inclusief alcohol- en drugsverslaafden.
Dat we open staan voor feedback en kritiek op onze methode.
Dat we goede contacten krijgen met trainers en leiders van Farming Gods Way, ondanks de verschillen van inzicht.
Voor het bezoek van vrienden uit de gemeente Sefanja Harderwijk, dat alle formaliteiten tijdelijk worden afgehandeld en dat we een goede en opbouwende tijd hebben.

Nieuwsbrief de 4 Pijlers augustus 2020

Vruchtbare Grond

In onze omgeving wonen meer dan twintigduizend gezinnen die leven van de landbouw. Slechts een klein deel van hen kan er goed van rond komen. Verreweg de meesten hebben voortdurend gebrek aan geld en goed eten. Remke en ik trainen deze gezinnen in de technieken van de 4Pijlers. Steeds meer gezinnen passen deze met succes toe.

De meerderheid van de mensen is lid van een kerk. Als de leiders van de kerk enthousiast zijn over de 4Pijler methode, dan volgen de leden vanzelf. Daarom geven we soms aparte trainingen aan voorgangers, priesters en andere kerkelijke leiders.

Sinds april dit jaar wordt de methode van de 4Pijlers door de katholieke kerk omarmd. De priester van de parochie, Monseigneur Floribert, doet er alles aan om de technieken onder zijn parochianen te verbreiden. Ook hijzelf begint een expert te worden. Niet meer ploegen: “Ik ben er heel enthousiast over. In mijn parochie zijn de mensen erg arm. Het werk op de akkers is zwaar en levert maar weinig op. Het is de taak van de kerk om het evangelie te prediken in zijn geheel. Voor mij betekent dit dat ik mensen zowel geestelijk als materieel vooruit wil helpen. De 4Pijlers biedt daarvoor de gelegenheid”. Floribert (links op de foto) praktiseert en bestudeert de 4Pijlers in detail. Hij wil er alles van weten. Bijvoorbeeld hoe je de lastigste onkruiden het beste kunt beheersen.

Door de 4Pijler methode heeft de kerk voor eigen gebruik een groot rijstveld kunnen aanleggen. Floribert en zijn medewerkers laten de akker vol trots zien. Floribert: “Dit was voorheen een grote wildernis met onkruiden manshoog. Het was onbegonnen werk om dit terrein te ontginnen. Maar nu hebben we geleerd hoe we met niet al te veel moeite dit soort velden kunnen aanpakken”. De rijst staat er prachtig bij. Floribert verwacht dat de productie in de toekomst verder toe zal nemen. “Ik zie dat de 4Pijlers een methode is die de vruchtbaarheid van de grond voor nu en voor de toekomst veilig stelt. We gaan alle pijlers toepassen, inclusief de groenbemesting en het gebruik van al het andere organische materiaal dat voorhanden is. Ik zal er persoonlijk op toezien dat we gewasresten of ander materiaal hier nooit meer zullen verbranden”.

Aan beurt is de 3e Pijler: het gebruiken van verschillende meststoffen. De mensen beginnen het in te zien: organisch materiaal is niet iets om op te branden. Veel beter is het om alles op de akker te laten liggen, waar het vanzelf tot compost verweert. Bepaalde boomsoorten zijn ook heel belangrijk als meststof. Dit zijn vooral de vele Acacia soorten die in deze streek groeien. Volgens de traditie moeten alle bomen worden gekapt en verbrand voordat er wordt gezaaid. Maar mensen hebben leren inzien dat de Acacia bomen helemaal geen kwaad kunnen. Veel boeren laten ze nu staan. Zoals bijvoorbeeld Cornelio. “Voorheen kapte en verbrandde ik alles. Nu laat ik alle bomen staan die smalle blaadjes hebben. Ik zie dat deze weinig schaduw geven, zodat de gewassen eronder voldoende licht krijgen. De gewassen profiteren van de blaadjes die regelmatig vallen. Dit geeft de rijst en de bonen een donker groene kleur. Een teken dat ze gezond zijn en een goede opbrengst gaan geven”.

Ook dokter Henri is enthousiast over de 4 Pijlers en past de meeste technieken met succes toe. Hij heeft een jong gezin en wil graag sparen voor de toekomstige studie van zijn kinderen. “Mijn patiënten zijn allemaal arme mensen die geen hoge doktersrekening kunnen betalen. Door de 4 Pijlers heb ik geleerd hoe ik in weinig tijd flink wat rijst, bonen en pinda’s kan produceren. We eten hiervan wat we nodig hebben en verkopen de rest. De doktersrekeningen kunnen op deze manier laag blijven”.

De vele positieve ervaringen met de 4Pijlers bemoedigen ons. Maar we beseffen dat er nog veel werk moet worden verzet. Veel plaatsen en groepen zijn nog niet bereikt. En er is verdere bijsturing en aanvulling nodig waar mensen begonnen zijn de 4Pijlers toe te passen. Vooral de Pijlers 2 (groenbemesting) en 4 (gebruik maken van goed zaaizaad) vraagt om veel vervolgtrainingen.

We danken de Heer voor:

Onze goede gezondheid
De vele goede resultaten van onze trainingen
Gods bescherming tijdens de vele reizen
De goede ondersteuning vanuit de katholieke en andere kerken

Wilt u met ons meebidden?

Voor een goede strategie om nog meer plaatsen en en groepen te bereiken met de 4 Pijler methode
Voor opening van de grenzen met de buurlanden, zodat ons bezoek aan Nederland kan doorgaan in september
Voor een goede voorbereiding van onze missie vanaf 1 januari 2021
Voor blijvende gezondheid en energie voor het vele werk

December 2021

Trainingen

Planten van gezonde cassavestekken

Groenbemesters tussen de bananen

Het bestrijden van armoede vraagt om trainen, trainen en trainen. Hoe zaai je zonder te ploegen en zonder de akkers te branden? Hoe ga je om met een rugspuit? Hoe en wanneer gebruik je groenbemesters? Hoe houd je de bodem vruchtbaar met verschillende organische meststoffen? Hoe zorg je voor goed zaaizaad, gezonde stekken van cassave en banaan? Allemaal onderwerpen die we oefenen in de praktijktraining voor trainers. Ook wordt er geoefend met het onderhoud en de bemesting van de bananenbomen.

Steriliseren van het kapmes voor het onderhoud van de bananenboom

Onderhoud van de bananenboom

De 4 Pijlers breiden zich uit over een steeds groter gebied: van Adi in het noordoosten tot aan Isiro in het westen. Op al die plaatsen zijn trainers nodig die ter plekke boerengezinnen kunnen trainen. We nodigen overal mensen uit voor een praktijktraining voor trainers. De respons is overweldigend. In december zijn er twee trainingsweken. In de eerste week komen er 35 deelnemers, waarvan twee vrouwen. Voor de meeste vrouwen is het lastig om een hele week weg te zijn bij hun gezin. Wie past op de kinderen, wie kookt er voor het gezin? We hebben de vrouwen daarom een kleine bonus beloofd. En het werkt: De tweede week, alleen bestemd voor vrouwen, komen er 11 vrouwen opdagen. Een goed begin.

Neema legt de 4 pijlers uit

Ik ben een van de trainers van de vrouwentraining samen met Neema uit Lanza en meneer Ayikoli. De trainingen zijn bij een kerk in een plaats langs de grote weg. Dat is goed bereikbaar voor iedereen. We logeren met de vrouwen in het gastenhuis van de kerk. Het is superleuk om drie dagen met deze vrouwen op te trekken. Ze zijn zeer gemotiveerd en enthousiast. Het is half december, er valt geen drupje regen en vanaf 8 uur staat de hete zon boven de akkers. Niet geklaagd, Catherine, Rebecca en Jeanne uit Watsa en alle anderen gaan vrolijk aan de slag in de brandende zon. Ayikoli, Neema en ik begeleiden ieder een groepje. Om 11 uur is iedereen wel moe. Dan gaan we naar binnen en volgt het theoriegedeelte.

Ayikoli demonstreert het snijden van gezonde cassavestekken
De kers op de taart is een bezoek aan Lanza. Met de bus, op brommers en met onze auto komen de deelnemers een dag naar Lanza. We laten ze de akkers van de 4Pijlers zien en geven er uitleg bij. Veel deelnemers maken nog snel wat aantekeningen in hun schrift. Vol belangstelling bekijken ze de resultaten op onze akkers. Het is heel motiverend: wat een prachtige mais, wat slim om de groenbemester tussen de bananen te zaaien, wat een prachtige grond zit er onder die groenbemester. We geven nog een deel theorie en dan is er lekker eten voor iedereen. Vol mooie plannen voor het komende seizoen gaat iedereen weer naar huis.

Trotse deelneemsters aan het einde van de cursus in Lanza

Vakantie
En dan is het tijd voor vakantie. Het eerste weekend kamperen we een nacht op het 4Pijler veld. We zetten de tenten op naast het beekje Payi en genieten van de rust en de vogels. De volgende ochtend worden we getrakteerd op een prachtige zonsopkomst. Maandag pakken onze brommers en gaan er met ons vieren drie dagen tussenuit. De bestemming is Todro, waar we al in de jaren 90 waren begonnen. Dat ligt 85 km van Lanza op de brommer.

Kamperen op het veld

Oversteek van de rivier Obi bij Todro

Weerzien met Ruta

Er zijn nog een paar mensen in Todro die we goed kennen. Een ervan is Ruta, de vrouw die op onze kinderen heeft gepast toen we daar woonden van 1990-1994. Dit was de eerste keer dat ze Margreet weer zag. Een ontroerend weerzien. We laten ons een paar dagen heerlijk verwennen door mama Teresa en Ruta die voor ons koken. We beklimmen de Todro berg, een must als je daar bent. En we brengen een bezoek aan de akkers van oude vrienden. Tegelijk gebruiken we deze gelegenheid om de 4Pijlers via de lokale Christelijke radio bekend te maken. Terug in Lanza vieren we samen met onze broeders en zusters het kerstfeest.

Op de Todro berg

Gods vrede en zegen in 2022

Bezoek uit Europa

Hun visum voor Congo was er verrassend snel, daarna was de reis gauw geboekt via Kampala, Oeganda. Dat is de snelste en goedkoopste reisroute om bij ons te komen. Van Kampala gaan er bussen tot aan de grens. Op 15 oktober was de vlucht en op 17 oktober de aankomst in Aru. Wij waren er klaar voor. Het gastenhuisje was mooi opgeknapt en de auto gerepareerd. We reisden naar Aru en wachtten daar vol spanning hun komst. Van wie?? Onze jongste dochter Margreet en haar man Niek.

God had een ander plan. De avond van de vlucht kregen we telefoon: we mogen niet in het vliegtuig! Het probleem was het visum voor Oeganda. De regels daarvoor zijn net veranderd en nu kan het alleen nog maar online. Wat een teleurstelling! Precies in deze tijd kwam Esther, onze supervisor van CFI Stuttgart, voor een werkbezoek van een paar dagen in Lanza. Nu hadden we al onze tijd en aandacht voor het bezoek van Esther. Heel spannend voor ons. Het eerste bezoek van onze supervisor. Hoe zou ze ons beoordelen? Welke indruk krijgt ze van ons werk? Wat gaan de boeren en kerkleiders haar vertellen? Gelukkig, het liep allemaal op rolletjes.

Margreet en Niek boekten hun vlucht om. En op zondag 24 oktober konden we hen dan eindelijk in de armen sluiten op de grens met Oeganda. Wat een blijde ontmoeting! De volgende dag ging de reis verder naar Lanza. Alle mensen in Lanza waren superblij met hun komst.

De eerste dagen was er elke dag wel iemand om hen te begroeten en met ze te bidden, de voorgangers en oudsten van de kerk, het gebedsteam en de buren. De eerste zondag was direct een feestelijke dienst voor de vrouwen, een overvolle kerk en een maaltijd na afloop.

Ze zijn druk met het leren van de lokale streektaal, het Lingala. Elke ochtend geef ik hun twee uurtjes les en verder oefenen ze het direct in de praktijk. Ze zijn door het gebedsteam uitgenodigd om deel te nemen aan de diverse gebedsactiviteiten. Verder gaan ze regelmatig naar een markt in de buurt om te evangeliseren en te bidden voor mensen met pijn, ziekte of andere problemen. Mensen uit het gebedsteam willen graag mee om van ze te leren. Ook Roelof en/of ik gaan graag mee; we werken samen, vertalen in het Lingala en leren elke keer weer iets nieuws.

De dichtstbijzijnde markt is aan de overkant van de rivier, in het dorpje Kakira. Je komt dan in een bosrijke omgeving waar veel Pygmeeën wonen. Afgelopen vrijdag waren we daar. De Pygmeeën luisterden met veel belangstelling naar de evangelisatie en vroegen om gebed. Ze wilden ook erg graag met Margreet en Niek op de foto. De komende tijd staan er nog veel meer evangelisatie activiteiten op het programma. Overdag doen we een 4Pijler seminar en in de avond laten we de Jezusfilm zien. Na afloop is er dan een oproep voor gebed voor bekering, genezing en bevrijding.

Margreet en Niek verblijven in het opgeknapte gastenhuisje. Dat is nu een perfecte ruimte voor gasten. Er zijn 3 slaapkamers, een woonkamer/keukentje en een badkamer. Naast hun evangelisatiewerk zijn ze ook heel praktisch bezig. Er is altijd genoeg werk in de moestuin en in en om huis. Margreet maakt zich verdienstelijk op de trapnaaimachine. Ze naait kussenhoezen voor onze nieuwe bank en Niek doet allerlei klussen in huis en tuin. Hij heeft zojuist een prachtige bijenkast voor ons getimmerd. Het is heerlijk om hen hier te hebben. Na bijna drie jaar in Lanza zijn zij de eerste gasten uit Nederland! Wie volgt?

Op twee wielen door Congo

Fietsen
De auto staat stil maar het werk van de 4 Pijlers gaat gewoon door. We zullen ons op een andere manier moeten verplaatsen. Voor dichtbij huis is het simpel, daar hebben we brommers en nu ook twee mountainbikes. De fietsen til je zo in een kano. De oversteek van de rivier wordt dan gemakkelijk. En wij houden onze conditie op peil.

Op de brommer

In september staat een reis naar provinciehoofdstad Isiro op het programma. Een follow-up van het werk in april. De bus hebben we al uitgeprobeerd. Dat was geen daverend succes. Denk maar aan die overnachting in een scheefgezakte bus midden in oerwoud. Dan maar op de brommer. Niet één maar vier brommers tegelijk. Er moet veel bagage mee voor het werk. Ik ga bij Roelof achterop.

Onderweg doen we diverse plaatsen aan waar mensen al zijn begonnen met de 4Pijlers. De eerste plaats is Wanga. De dag daarop trekken we verder naar Mungbere, een plaats midden in het oerwoud. De mensen zijn enthousiast. Voorganger Gule heeft zijn akker klaar voor het inzaaien van twee soorten groenbemesters. Alle deelnemers doen mee en zo is het hele terrein als snel ingezaaid. Met de 4Pijlers blijft hun stuk grond vruchtbaar en hoeven ze niet telkens weer nieuw bos te kappen. De mensen maken hun akkers in het bos. Een andere plek voor landbouw is er niet.

Het is prachtig in Mungbere. Vanaf ons verblijf horen we de geluiden uit het bos en we zien Neushoornvogels en Touraco’s rondvliegen. Roelof en ik maken een wandelingetje door het bos. Sommige bomen zijn indrukwekkend hoog en dik. Ook de houthandelaars weten ze te vinden. We zien verschillende plekken waar het hout in planken wordt gezaagd. Het oerwoud is hier al behoorlijk uitgedund.

Onderweg komen we een Pygmeeënfamilie tegen. Ze maken graag een praatje met ons in de streektaal, het Lingala. Een gezellige, vrolijke groep van jong tot oud. Zij zijn de oorspronkelijke bewoners van het Congolese regenwoud. Ze leven van de jacht en het verzamelen van producten uit het bos. Hoe lang zal dit bos nog hun woonplaats zijn?

Dieren onder het bed
De mensen van de kerk ontvangen ons gastvrij met eten, drinken en warm water om ons te wassen. We krijgen een bescheiden slaapplaats, een eenpersoonsbed met muskietennet, prima. Roelof zoekt vlak voor de nacht zijn bril onder het bed. Hij vindt geen bril maar wel iets anders: een gulzige slang die zojuist een ei heeft opgeslokt. Een eindje verderop zit een kip op eieren. Slimme slang, dat is een makkelijke manier om aan een maaltje te komen. Is deze slang gevaarlijk? Geen idee! Voor de zekerheid pakt Roelof toch maar een stok en geeft hem de genadeslag. Voorlopig kan de kip weer rustig verder broeden en wij gaan rustig slapen.

Isiro
De reis gaat verder tot aan Isiro. Deze keer zijn we uitgenodigd door de protestantse kerk. Er is een groepje kerkleden dat al begonnen is met de 4 Pijlers. We frissen hun kennis een beetje op. Voorganger David is enthousiast over de 4 Pijlers. Hij is een echte leraar en gaat met wat beeldmateriaal de methode verder aan de man brengen.

Isiro is de residentie van de provinciale gouverneur. In april hebben we al gesproken met zijn adviseur voor milieu en met de minister van landbouw. De gouverneur heeft het te druk maar de vicegouverneur heeft gelukkig een momentje voor ons bij hem thuis. Hij is al op de hoogte van de nieuwe methode en heeft plannen om een terrein met verbeterde mais in te zaaien zonder te ploegen. We willen dat graag faciliteren. Roelof overhandigt hem de brochures van de 4 Pijlers.

Moe maar dankbaar komen we een week later thuis met ruim 900 km op de teller. Wat fijn dat de 4Pijlers al op al deze plaatsen wordt toegepast en is erkend op provinciaal niveau. Onze reis is echt gezegend. Het is heerlijk om weer thuis te zijn en in ons eigen bed te slapen. De volgende dag worden we begroet met een stralende zonsopkomst. Groot is uw trouw o Heer!