Landbouw in Afrika: vak of religie?

Landbouw in Afrika: vak of religie?

Veertig jaar geleden kreeg Brian, een manager van een grote boerderij in Zimbabwe, een openbaring van God. De oude landbouwmethode moest helemaal op de schop. De nieuwe aanpak: niet meer ploegen en de bodem bedekt houden. Gehoorzaam deed hij wat God had gezegd. En ja: de opbrengsten namen enorm toe en de kosten waren veel lager. In plaats van een dreigend failliet bloeide het bedrijf op en werden er flinke winsten gemaakt.

Brian wilde zijn geheim van goede landbouw delen met anderen. Hij besefte dat de landbouwproductie in Afrika voor het grootste deel in handen is van kleine boeren. Deze boeren moesten hun voordeel gaan doen met de nieuwe methode. Er werden boekjes geschreven en trainingen verzorgd. In 2009 werd er een handleiding geschreven voor de trainers, met als titel: Farming God’s Way. Wat in deze handleiding staat is tot en met vandaag hun leidraad.

Vanaf maart dit jaar zijn Farming God’s Way trainers ook bij ons in de buurt actief. Remke en ik hebben met enkele trainers gesproken en de demonstratieveldjes herhaaldelijk bezocht. Een paar 4Pijler trainers hebben de hele training gevolgd.

Maar de beloofde goede resultaten blijven uit. De gewassen op de veldjes groeien slecht en worden overwoekerd door onkruid. Deelnemers klagen dat het aanleggen van de veldjes veel te veel werk is. Men schraapt de grond helemaal af met de hak en verwijdert alle wortels van struiken en van grassoorten. Dan nivelleert men de grond en wordt de oppervlakte in nette rechthoekige vakken verdeeld. Vervolgens worden de gewassen op de precieze voorgeschreven afstanden gezaaid. Per plant en per rij voegt men heel precies een vaststaande hoeveelheid as en aarde van termietenheuvels toe. Als laatste gaat men op zoek naar gras in de omgeving, dat wordt gemaaid en getransporteerd naar het veld. Dit gras wordt nauwkeurig tussen de zaaigaten en rijen gelegd. Het is God s blanket, Gods deken. De trainers verzekeren ons dat de veldjes uitstekende opbrengsten zullen geven. We hebben immers voldaan aan de hoogste standaards. Gods standaards. Er moet wel flink wat onderhoud worden gedaan, vooral wieden en het herhaaldelijk verversen van Gods blanket. Maar heb moed: wie Gods methode opvolgt mag zijn zegen verwachten.

Remke en ik gaan op weg naar het centrum van Farming God’s Way in Jinja, Uganda. De hoogste baas leidt ons rond. Al zeven jaar is hij bezig, de akkertjes zien er kaarsrecht uit en de gewassen lijken redelijk goed te groeien. Voorzichtig stel ik een paar vragen. “Is de optimale plantafstand niet sterk afhankelijk van de gebruikte rassen, de grondsoort en de bodemvruchtbaarheid”? “Is het transport van gras en termietenaarde echt arbeidsproductief”? “Is het nivelleren en ontwortelen wel goed voor de grond en voor duurzame productie”? “Is de beste manier van bemesting niet afhankelijk van de zuurgraad van de boden en andere bodemkenmerken”? “Zijn de lokale praktijken van mengteelt niet de moeite van het bestuderen waard”? Antwoord: “We volgen de richtlijnen van Farming God’s Way, dat is de manier waarop God de Afrikaanse landbouw wil zegenen”.

Niemand van de trainers in Congo heeft een goede landbouwopleiding gehad. Nergens voor nodig. Brian zei al: “Ik ben blij dat ik geen opleiding in de landbouw heb gehad. Zodoende stond ik open voor wat God mij wilde openbaren”. Landbouw als religie.

Wat jammer. Het inzicht dat Brian kreeg is geweldig: niet ploegen en het land bedekt houden. Maar het is een slecht idee om landbouw in Afrika te onderwijzen als een uitgebreid pakket van maatregelen die altijd en overal identiek en optimaal zijn. Landbouwmethoden moeten altijd worden aangepast aan lokale omstandigheden en moeten passen bij de levensomstandigheden van de mensen. Dit vraagt om een gedegen opleiding, om veel ervaring, om onderzoek en om voortdurende aanpassingen. Landbouw is een vak!

We danken God voor:

• Het trouwe gebedswerk in Lanza en omgeving. Mensen komen tot geloof en worden genezen van demonische overheersing.
• Onze gezondheid.
• Zijn genadige bescherming tijdens de vele en lange reizen van de afgelopen maand.
• Onze neef Jelte, die na een vreselijke val tijdens een bergbeklimming alweer begint te lopen en zelfs autorijden.
• De goede voortgang van het 4Pijler werk en de goede en vele contacten in de wijde omgeving.

Bid je mee?

• Dat we de ogen gericht houden op de meest kwetsbare gezinnen, dat de 4Pijler methode steeds beter bij hun omstandigheden aansluit.
• Dat we betere manieren vinden om mensen aan de rand van de samenleving te bereiken, inclusief alcohol- en drugsverslaafden.
• Dat we open staan voor feedback en kritiek op onze methode.
• Dat we goede contacten krijgen met trainers en leiders van Farming Gods Way, ondanks de verschillen van inzicht.
• Voor het bezoek van vrienden uit de gemeente Sefanja Harderwijk, dat alle formaliteiten tijdelijk worden afgehandeld en dat we een goede en opbouwende tijd hebben.