Auteur: terugnaarcongo

Ik ben getrouwd met Roelof en we hebben drie kinderen en vijf kleinkinderen. Samen hebben we visie om in Afrika het goede nieuws van Jezus te laten horen en zien door het bestrijden van de armoede op het platteland. In 2017-2018 werkten voor verschillende internationale Christelijke NGO's. Sinds 2019 leven we tussen de boeren in Noordoost Congo en begeleiden we arme boerengezinnen in het toepassen van onze landbouwmethode de 4Pijlers. Met deze methode wordt de bodem beschermd tegen uitputting en blijft het bos gespaard. Tussen 1990 en 2007 hebben we met ons gezin gewoond en gewerkt in Zaïre/Congo, Mozambique en Cambodja. Sinds 2017 zijn we weer terug in de D.R. Congo. Onze kinderen zijn in Europa achtergebleven. Ze zijn blij voor ons dat we onze passie kunnen volgen in dit land waar zoveel nood is, al vinden ze de grote afstand niet altijd even makkelijk.

Actief op het veld

MatesocCcC====Covid is weer verleden tijd

Moseka en ik op het rijstveld, het hele gezin, Mateso en Roelof met de kleine Roelof

Mateso is een echte landbouwer. Als hij niet op stap is voor de 4 Pijlers, is hij meestal op zijn veld te vinden, samen met zijn vrouw, Moseka, en de kinderen. Hun jongste kindje heet Roelof, genoemd naar zijn peet-opa. En Roelof is heel trots op zijn peet-kleinkind. Het hele gezin bivakkeert overdag op het veld. Er staat een schuilhut waar de familie eten kookt, uitrust en schuilt voor de regen. Op die manier hebben ze alle tijd voor het veldwerk en houden ze de wilde dieren op afstand. De velden van Mateso en Moseka liggen er mooi bij. De rijst is pas ingezaaid op akkers waar niet is geploegd. Ook laten ze alle gewasresten op de akkers liggen en deze worden niet verbrand. En de mais van een verbeterd ras, is bijna rijp. Zo zien we pijler 1,3 en 4 in de praktijk. Mateso zegt dat hij door de 4Pijlers minder last heeft van droogte. De gewassen kunnen er beter tegen omdat de grond bedekt is.

We doen samen met de trainers van de groepen een rondje langs verschillende velden van andere boerengezinnen in Lanza. Zo komen we bij Walumi en een aantal voorgangers van de kerk. Ook zij leven van de landbouw. Walumi maakt een veld klaar om pinda’s te zaaien. Hij heeft niet geploegd, heeft de gewasresten in stroken gelegd en verbrandt niets. Voorganger Lalu heeft rijst gezaaid zonder te ploegen en ook de gewasresten laten liggen en niet verbrand. Voorganger Liandema heeft verbeterde cassavestekken geplant. We bemoedigen de boeren en geven adviezen waar ze verder mee kunnen. Ze zijn blij en trots dat we hun veld komen bekijken. Het geeft ze weer nieuwe inspiratie om met de 4Pijler methode door te gaan.

Boven: Walumi, re. Onder voorganger Liandema in de Cassave, re. voorganger Lalu in de rijst

Tot slot bezoek ik het veld van Samuel en zijn vrouw Neema. Ze toont me trots hoe hun rijst opkomt in niet-geploegde grond met daartussen stroken gewasresten. Als een van de eersten in Lanza hebben ze bovendien de groenbemester Mimosa gezaaid in stroken, daartussen gaat ze pinda’s zaaien. Met haar kinderen heeft ze verbeterde mais gezaaid in niet-geploegde grond. Hier zijn alle 4 pijlers in praktijk gebracht.

Neema op het familieveld: linksboven rijst, rechtsboven: mimosa. Onder: mais zaaien met de kinderen, rechts: de verbeterde mais komt op

We gaan met de brommer op stap om plaatsen te bezoeken waar het 4Pijlerwerk nog in de kinderschoenen staat. Het is aan de overkant van de rivier. Dat betekent een oversteek in een kano een avontuurlijke rit van 15 km over slechte weggetjes en uitdagende bruggetjes. In het eerste dorp laten we ’s avonds de Jezusfilm zien. De mensen zijn erg blij met onze komst en met de film. Voor sommigen is dit het moment om hun leven opnieuw aan God toe te wijden. De volgende dag is er aandacht voor het 4Pijlerwerk. We bezoeken de nieuwe groep in het buurdorp. We maken afspraken voor praktijktrainingen en verdere begeleiding. Nieuwsgierig worden we aangestaard door de kinderen van het dorp. Deze “Mondeles”(blanken) zijn een echte bezienswaardigheid.

Oversteek van de rivier, moeilijke bruggetjes. De kinderen in het dorp, Roelof en Samuel ontmoeten de leiders

Moeder-overste Celestine

Zuster Celestine woont in Isiro, de provinciehoofdstad, ongeveer 450 km verder naar het westen. Ze heeft gehoord over de 4Pijler methode bij ons in de buurt. Celestine bekijkt de akkers die zijn beplant volgens de nieuwe methode en is direct dolenthousiast. Een week later stuurt ze haar neefje om een praktijktraining te volgen bij ons in de buurt. In Isiro wil ze nu graag ook werken met de 4Pijler methode. Dit is voor ons een mooie aanleiding om naar de provinciehoofdstad te reizen. De katholieke zusters ontvangen ons royaal in hun gastenhuis met drie flinke maaltijden per dag. Drie dagen zijn we bij hen te gast. Celestine is een ontwikkelde vrouw. Ze doceert recht aan de universiteit en spreekt onberispelijk Frans. Als moeder-verste en leider van het nonnenconvent is ze verantwoordelijk voor de landbouwprojecten van haar katholieke parochie in Isiro. Dit is een terrein van 65 hectare in de bosrijke omgeving van Isiro. Op heel dit terrein wil ze nu de 4Pijler methode toe gaan passen

Het veldbezoek

In Isiro kunnen we het 4Pijler werk breder gaan uitrollen in de verschillende kerken met een seminar en praktijktrainingen. We bezoeken daar ook de provinciale minister van landbouw. De 4Pijler methode valt bij hem in goede aarde. Zo zeer dat hij die middag meegaat op het veldbezoek op het terrein van de nonnen. Ook de adviseur van de gouverneur is erbij. Vol belangstelling volgen ze de uitleg die Roelof geeft. Celestine is erbij met een aantal van de nonnen en belangstellenden uit verschillende kerken. Roelof laat zien hoe je kunt in niet-geploegde grond. En doet een klein testje voor de pH en de samenstelling van de bodem. De minister en de adviseur staan erop deneus bij. Zuster Celestine houdt de sfeer erin met een spontaan liedje over de 4Pijlers.

This image has an empty alt attribute; its file name is IMG_7131-1024x755.jpg — Direct planten zonder te ploegen

De bodemtest

Celestine schudt de aarde voor de test. Links de bewaker en rechts de minister van landbouw

Op de route naar Isiro ligt Mungbere. De mensen hier hebben al eerder gevraagd naar de 4Pijler methode. We blijven op de heenweg een paar dagen bij de leiders van de -kerk en geven seminars en praktijktrainingen. Mungbere ligt middenin het tropische regenwoud. We slapen er in het huis van de diaken, een hutje met een bladerdak. De vrouw van de diaken is heel trots dat we in haar huis komen slapen. In de avond zet een emmer warm water voor ons neer om ons mee te wassen.

De vrouw van de diaken voor haar huisje

Het seminar in Mungbere

De mensen kunnen maar hele kleine stukjes grond bewerken. Het is heel veel werk om een stuk oerwoud te kappen voor de landbouw. Het eerste jaar kun je er dan goed op telen maar daarna beginnen de onkruiden te woekeren. Dat is dan weer een reden om een volgend stukje bos te ontginnen en zo gaat het maar door. Met de 4Pijler methode kunnen mensen op een stuk grond blijven telen en wordt het oerwoud gespaard. Er is veel belangstelling voor het seminar met vertegenwoordigers uit alle verschillende kerken.

De reis naar Isiro en terug is een avontuur op zich. Omdat onze auto nog steeds niet rijdt, gaan we met het Congolese OV. Op de heenweg tot Mungbere hebben we geen problemen. Daarna begint het. Na twee nachten in Mungbere moeten we door naar Isiro. We zoeken een bus of een taxi maar die rijden niet, het wordt uiteindelijk de motortaxi. Roelof en ik en onze reisgenoot elk achterop een brommer over 140 kilometer. Na 5 uren rijden, veel stof, hitte en vermoeidheid komen we bij de zusters in Isiro aan.

Onze bus staat klaar

Na drie nachten in Isiro is het tijd om terug te reizen. Nu hebben we meer geluk: er gaat een bus tot dichtbij Lanza! De hele ochtend gaat alles op rolletjes. Dan staat de bus ineens stil, midden in het oerwoud. Wat is er aan de hand? We nemen een kijkje en zien het al, de brug is beschadigd. Wat nu? Iemand heeft al een boom uit het bos gekapt met een kettingzaag. Nu moet de boomstam naar de brug gesleept worden. Met man en macht wordt er gewerkt door alle passagiers van de bus. De hele middag zijn ze er mee bezig. Stukje bij beetje komt hij dichterbij. Uiteindelijk wordt het gat gedicht.

We kunnen weer rijden. Ik stap optimistisch alvast in de bus terwijl de meeste mensen nog buiten staan te kijken hoe het gaat. De vreugde duurt niet lang, na enkele meters gaat het mis. De bus wijkt iets te veel uit naar rechts, glijdt in de greppel en kapseist. Daar hangt hij dan, vast in de modder. Verschillende pogingen om hem eruit te trekken, mislukken. Het is inmiddels donker. We zullen hier moeten overnachten, kondigt de chauffeur aan. Dit is een nacht die we niet gauw zullen vergeten. Scheef zittend, 10 lange uren, wachten op de morgen. De Congolezen aanvaarden het allemaal gelaten. Dit hoort er gewoon bij als je op reis bent… De sfeer in de bus blijft goed, er worden zelfs grappen gemaakt. Dan wordt het eindelijk toch licht en komt er hulp. De bus komt los en daar gaan we weer. Zonder verder oponthoud naar huis.

Mother-superior Celestine

Sister Célestine lives in Isiro, the provincial capital, about 450 km to the west. During a visit to the parish in our area, she looks at fields that have been planted according to the 4Pijler method. Célestine is immediately interested. A week later she sends her nephew to follow practical training. In Isiro she now also wants to work with the 4Pijler method. This is a good reason for us to travel to the provincial capital. The Catholic sisters receive us generously in their guest house with three substantial meals a day. We are guests with them for three days. Celestine is an educated woman. She teaches law at the university and speaks impeccable French. As Mother Superior and leader of the convent of nuns, she is responsible for the agricultural projects of her parish. This is a 65-hectare site in the wooded area of Isiro. She wants to apply the 4Pijler method throughout this area. What a fantastic promotion of our work!

In Isiro we present the 4 Pillars in different churches with a seminar and practical training. We pay a visit to the provincial minister of agriculture. The 4Pillar method is well received by him. So much so that he and his private guard join us on a field visit. The gouvernour’s agricultural advisor is also there. They follow the explanation Roelof gives with interest. Celestine is there with some of the nuns and interested people from different churches. Roelof shows how to plant in non-ploughed soil. And does a small test for the acidity and composition of the soil. The minister and the advisor are on the nose. Sister Celestine keeps the atmosphere going with a spontaneous song about the 4Pillars.

Mungbere is on the route to Isiro. The people here had repeatedly asked us to come. On the way there, we will spend a few days with Church leaders and conduct seminars and hands-on training. Mungbere is located in the middle of the tropical rainforest. We sleep in the deacon’s house, a cabin with a canopy. The deacon’s wife is very proud that we have come to sleep in her house. In the evening, a bucket of warm water puts down for us to wash with.

The people can only work very small pieces of land. It is hard work to cut down a piece of jungle for agriculture. The first year you can grow well on it, but then the weeds start to proliferate. That is another reason to develop the next piece of forest and so it goes on. With the 4Pijler method people can continue to grow on a piece of land and the rainforest is spared. There is a lot of interest in the seminar with representatives from all different churches.

The journey to Isiro and back is an adventure in itself. Because our car is still not running, we take the Congolese public transport. We have no problems on the way to Mungbere. Then it starts. After two nights in Mungbere we want to continue to Isiro. We look for a bus or a taxi, but they don’t drive, it eventually becomes the motorcycle taxi. Roelof and I each on the back of a moped over 140 kilometers. After 5 hours of driving, a lot of dust, heat and fatigue, we arrive at the sisters in Isiro.

On the way back we have better luck: a bus goes close to Lanza! Everything goes smoothly all morning. Then the bus suddenly stops, in the middle of the jungle. What is going on? We take a look and see that the bridge is damaged. What now? Someone has already cut a tree from the forest with a chainsaw. Now the log must be towed to the bridge. All passengers on the bus work with all their might. They are working on it all afternoon. Little by little he comes closer. Ultimately, the gap is closed.

We can drive again. I get on the bus optimistically while most people are still outside to see how things are going. The joy does not last long, after a few meters it goes wrong. The bus deviates too much to the right, slips into the ditch and capsizes. There it hangs, stuck in the mud. Several attempts to pull it out fail. It is now dark. We will have to spend the night here, the driver announces. This is a night we will not soon forget. Sitting crookedly, 10 long hours, waiting for the morning. The Congolese accept it all resignedly. This is just part of the deal when you are traveling … The atmosphere in the bus remains good, even jokes are made. Then it finally becomes light and help arrives. The bus comes loose and here we go again. Without further delay we arrive home.

Korte update over Noëla

Noëla heeft op 11 januari enkele huidtransplantaties gehad. Ze is daarna ruim twee maanden in het ziekenhuis gebleven om hiervan te herstellen. De wonden zijn grotendeels genezen maar er is nog wel een probleem met haar onderarm (geïnfecteerde wonden) en hand: verstijving van het gewricht. Op maandag 15 maart hoopt ze thuis te komen. Daarna zal de focus liggen op oefeningen met haar pols en hand. Gelukkig gaat het erg goed Neema., haar dochterjte.

We danken God voor de genezing van Noëla’s wonden en voor de goede gezondheid van haar dochtertje Neema.

This image has an empty alt attribute; its file name is Neema-768x1024.jpg

We vragen jullie gebed voor verder herstel en revalidatie van haar arm en hand.

Trainers in opleiding

Atefe en Ayikoli

Onderhoud van de bananenplant

Het is traingingstijd! In Lanza is het droog en heet. Op de velden is het meeste werk gedaan nu de rijst, pinda’s en mais zijn geoogst. Veel tijd dus voor training en opleiding van nieuwe mensen. We zoeken nieuwe 4Pijler trainers voor de plaatsen die te ver weg liggen voor de trainers uit Lanza. In februari maken we een rondreis in het noorden van de provincie. Daar dienen zich twee nieuwe kandidaten aan: Atefe en Ayikoli. Beide mannen zijn hoog gemotiveerd voor de opleiding voor trainers. Op hun eigen veld zijn ze al begonnen met het toepassen van de 4Pijlers, vooral pijler 1 en 3. En ze merken dat dit hun meer opbrengst levert tegen minder werk. Ze komen een weekje naar Lanza. Hier leren ze alle verschillende technieken van de 4Pijlers toepassen en ze verdiepen zich in de theorie erover. Ik geef training in het presenteren voor een zaal. Met deze nieuwe kennis en vaardigheden kunnen zij op hun beurt groepen boeren gaan trainen in hun eigen dorp en omgeving. Fijn dat er nu twee nieuwe trainers zijn. Maar we willen heel graag dat er meer en vooral ook vrouwelijke trainers bijkomen. Dat is altijd lastig op het platteland. Vrouwen zijn vaak de spil waar het gezin om draait. Ze kunnen niet makkelijk van huis zijn en dat is wel nodig in dit werk.

Cassavestekken worden geplant zonder te ploegen na het afsterven van de groenbemester

Suruleko

Tot onze verrassing komt Suruleko twee weken later. Zij wil graag een trainster worden in de 4Pijlers. Ze komt uit een dorpje 40 km naar het noorden. Mateso, de trainer uit Lanza, heeft vorig jaar 4Pijler trainingen gegeven in een buurdorp. Twee broers van Suruleko hebben deze trainingen gevolgd en het direct toegepast op hun eigen rijstveld. Ze zijn tevreden met het resultaat. De opbrengst is heel redelijk en het werk is een stuk lichter geworden. Dit jaar komt Mateso in haar eigen dorp een training geven. Na afloop vraagt hij wie 4Pijler trainer zou willen worden. Suruleko meldt zich als enige aan. Ze blijft een week in Lanza. In deze week leert ze alle technieken van de 4 Pijlers van Mateso en Roelof. Verder gaat ze met ons mee naar een dorp voor een 4Pijlers seminar om de kunst van het presenteren af te kijken. En van mij leert ze de achtergronden en theorie van de 4 Pijlers. Suruleko is slim en leergierig. Ze slaagt met vlag en wimpel voor de theorie test. En ook het praktijkwerk heet ze gauw onder de knie.

Steriliseren van het kapmes voor het snijden van cassavestekken

Afsnijden van de cassavestengel om te stekken

Zaaien van de groenbemester tussen bananenplanten

Ik vraag Suruleko over haar achtergrond en waarom ze graag 4Pijler trainster wil worden. Ze is 25 jaar, moeder van twee zoontjes en gescheiden. Op haar 14^e wordt ze zwanger van haar oudste kind. Ze zit dan in de derde klas van de middelbare school. Ze moet direct van school en gaat samenwonen met de vader van het kind die op dezelfde school zit. Op haar 15^e is ze moeder van een zoon. Na twee jaar krijgt ze haar tweede zoon. Ze leven van de landbouw in het dorp van haar ouders en zijn ze allebei lid van de evangelische kerk. Suruleko is actief in de zondagschool. Na verloop van tijd raakt haar man aan de drank. Hij helpt niet meer mee op het land, doet alleen loonwerk per dag. Het geld dat hij daarmee verdient gaat direct op aan drank. Het gezin wordt verwaarloosd en er zijn regelmatig conflicten tussen Suruleko en haar man. Ten slotte is de maat vol, ze gaan uit elkaar. Volgens de traditie moeten de kinderen dan naar de vader. Omdat de vader niet voor hen kan zorgen worden de kinderen ondergebracht bij de ouders en broer van de vader. Die wonen in een stad ver weg. Nu is Suruleko helemaal alleen; ze woont weer bij haar ouders en kan haar kinderen nooit zien. Haar taak is nu om voor haar ouders te zorgen.

Waarom trainster in de 4Pijlers? Met de 4Pijlers kan ze met minder moeite meer opbrengsten krijgen. Ze kan nu makkelijker in haar levensonderhoud voorzien. Ook kan ze er haar ouders mee helpen die al wat ouder zijn en soms ziek. Het gezin krijgt hierdoor meer inkomsten. Suruleko wil dit ook graag aan andere mensen in hun dorp leren. En ze wil graag iets om handen hebben nu de zorg voor haar kinderen is weggevallen. Mist ze haar kinderen niet? Ja heel erg! Af en toe krijgt ze nieuws van de kinderen via de telefoon. Maar ze hoopt ooit haar kinderen weer bij zich te krijgen. Dat kan misschien ooit wel maar het is een lang proces waarbij de families het met elkaar eens moeten worden.

Wij zijn heel dankbaar voor Suruleko en we hopen dat er meer vrouwen de moed hebben om 4Pijler trainster te worden!

Zorgen in Lanza

Een kilometer van ons huis ligt een vrouw op sterven. Ze was in het vuur gevallen. Daar is ze blijven liggen tot het vuur uitdoofde. Hoe kon dit gebeuren.? Het is geen epilepsie. De familie denkt aan een aanval van boze geesten. Na een lijdensweg van zes weken had de familie haar opgegeven en het gebedsteam geroepen om voor haar te bidden. Verder was het wachten op het einde. Iemand van het gebedsteam komt daarna bij mij. Of ik er toch misschien even naar wil kijken?

De volgende dag ga ik bij haar op bezoek. De vrouw heet Noëla. Ze ligt op een rieten mat met allerlei doeken in haar hutje. Het ziet er inderdaad niet zo best uit: op haar buik en bovenbeen zitten grote zwerende brandwonden en haar linkerarm en hand zijn er nog erger aan toe. Maar op sterven ligt ze niet. Ze is bij haar volle bewustzijn en lijdt hevige pijn. Ze ligt de hele dag in dezelfde houding op bed. Er is een groot risico op verstijving van haar gewrichten en doorligwonden. De stank in het vertrek is bijna ondraaglijk. Noëla is al die weken verzorgd door haar moeder. Zij probeert de wonden te wassen en strooit er talkpoeder op. Noëla is 30 jaar en moeder van 5 kinderen. De jongste is een baby van 3 maanden. Dit meisje heet Neema en is gelukkig ongedeerd. Noëla heeft sinds het ongeluk geen borstvoeding meer. De familie maakt nu sojamelk en Neema groeit er goed op.

In dezelfde tijd bevalt het 18-jarige nichtje van Noëla van een tweeling. Helaas sterft het eerste kind direct na de geboorte. Een week later sterft ook het tweede kind. Wat een drama! Dit speelt zich allemaal af op hetzelfde erf waar Noëla in haar hutje ligt. Hoeveel ellende kan een familie aan?

Tja, wat te doen in deze situatie? Mijn eerste gedachte is: Noëla moet naar een goed ziekenhuis. Dat stel ik de familie voor maar ze denken dat Noëla dan te veel pijn zou lijden. Of vinden ze het te duur? Mijn tweede gedachte: ik vraag raad bij een arts. Via whatsapp heb ik contact met een Nederlands artsenechtpaar in Congo. Van hen krijg ik hele praktische en uitvoerbare adviezen waar ik mee aan de slag kan: geef pijnstillers, spoel de wond met gekookt water, maak de wondranden schoon, en smeer er honing op. Honing werkt ontsmettend. Zo ga ik vanaf 1 december dagelijks, gewapend met watten, gaasjes en honing, naar Noëla’s huis om haar wonden te verzorgen. Het is een secuur werkje dat veel tijd kost, minstens twee uren. Na een poosje knappen de wonden op. Ze worden schoner en kleiner! Dat geeft hoop en moed. De verplegers in Lanza bemoeien zich er niet mee. Wat is dat toch? Zijn ze bang, willen ze hun handen niet ‘branden’ aan dit geval?

We verhuizen Noëla naar de gezondheidspost in Lanza. Ze krijgt daar een geïsoleerd kamertje, een bed met een goed matras en een muskietennet. Haar moeder en jongste kinderen trekken erbij in. Noëla is wekenlang de enige patiënt. Ik zie Noëla stukje bij beetje opknappen. Ze krijgt ook weer hoop, hoewel de wonden nog steeds pijnlijk zijn. Voorzichtig begint ze haar baby weer borstvoeding te geven. Ze gaat wat bewegen en loopt zelfs af en toe een klein stukje. Ik praat veel met haar en kom er steeds meer achter dat ze behalve deze brandwonden ook een grote geestelijke nood heeft. Ze heeft veel angsten voor boze geesten. Ik bid regelmatig met haar. Er komt een pastor die haar het evangelie uitlegt. Noëla luistert en maakt een keus voor Jezus. Daarna komt er regelmatig iemand met haar bidden.

This image has an empty alt attribute; its file name is 012421_1830_ZorgeninLan4.jpg — in de gezondheidspost

Voor volledig herstel van de brandwonden heeft Noëla huidtransplantaties nodig. Dat kan natuurlijk niet in Lanza. We zoeken een goede plek waar dit wel kan. We komen uit op Adi. Daar is een goed ziekenhuis en er werken Duitse vrienden van ons. Ook is er een goede chirurg die huidtransplantaties kan doen.

Op 4 januari is het zover, we vertrekken naar Adi. De familie van Noëla staat bezorgd toe te kijken. Er worden een paar zakken voedsel op de auto geladen. Het is een rit van ongeveer 7 uren, waarvan het laatste stuk over een heel slechte weg.

Voor Noëla is dat gehobbel erg pijnlijk. Naast haar dochter van 7 en de baby gaan er twee begeleidsters mee. Laat in de middag komen we bij het ziekenhuis aan. Noëla krijgt alle nodige medische verzorging. Nu moet ik ‘mijn patiënte’ uit handen geven. Gelukkig blijf ik een beetje op de hoogte via de whatsapp van onze Duitse vrienden daar. Een week later wordt Noëla geopereerd, ze krijgt huidtransplantaties op alle wonden. En verder is het maar afwachten. De eerste berichten zijn goed. Goddank! Maar er is nog een lange weg te gaan!

New Year’s video

Nieuwjaarsfilmpje 2021

Terug van weggeweest

Met een warm welkom worden we op 20 november onthaald in Lanza. Bijna 3 maanden zijn we weg geweest. De mensen wachten vol spanning: “Zouden ze wel terugkomen? Ah daar zijn ze dan eindelijk!” Het geluid van de auto in de verte heeft het hele dorp al gealarmeerd, kleine kinderen zwaaien naar ons en roepen de begroeting: “Mbote, mbote!!” Onder de mangoboom staat een klein ontvangstcomité klaar. De vrouwen maken en dansje van blijdschap. Er wordt gebeden en gedankt: couple VanTil is er weer!

We zijn heel blij om iedereen weer te zien, de buren, onze medewerkers, het huis, de tuin, de hond. De daaropvolgende dagen krijgen we regelmatig bezoekers die ons komen begroeten en samen God willen danken voor onze veilige thuiskomst.

De eerste kerkdienst is een feest. Corona bestaat hier in Lanza niet meer. Of is het hier nooit geweest? Alle activiteiten draaien weer op volle toeren: de koren, de vrouwengroep, de zondagschool, het jeugdwerk en de scholen. Er is geen enkele beperking, geen mondkapjes en niet voortdurend handenwassen. We zijn weer in Congo!

Al gauw gaat het leven weer door als voorheen. We bezoeken boeren op hun velden, we organiseren nieuwe seminars. Het is bemoedigend om te zien hoe goed bij sommige groepen de 4Pijler methode wordt opgepikt. We zien prachtige maisvelden waar niet geploegd is en groenbemester tussen is gezaaid. Deze mais is gekweekt voor het zaaizaad om weer door te geven aan andere boeren. Het is een verbeterde soort, die de boeren zelf verder kunnen kweken.

We gaan naar de overkant van de rivier om ook daar boeren op te zoeken. Ook hier plannen we seminars over de 4 Pijler landbouw. We praten een tijdje met de dorpschef daar. Na een poosje praten over de nieuwe landbouwmethode heeft hij een belangrijke vraag voor Roelof: “Heeft u niet een middel om het bos te doden? Het bos is erg lastig, dat bemoeilijkt de landbouw”! Oeps, hij heeft het nog niet helemaal begrepen. Ons doel is nou juist om het bos te beschermen. Doordat de mensen op een vast stuk grond blijven telen, wordt de rest van het bos gespaard. We doen ons best om de voordelen van het bos te beschrijven: het zorgt voor zuurstof en voor een goed klimaat met genoeg regen en het is een woonplaats voor vogels en allerlei planten en dieren en voor de Pygmeeën, de originele bevolking van het Congolese oerwoud. Zo had de chef het nog niet bekeken.

Onderweg ontmoeten we een groepje Pygmeeën uit de buurt. Ze vinden het leuk om met ons op de foto te gaan.

Op het veld van de 4 Pijlers is ook van alles te doen. De rijstoogst is in volle gang. De koffieplanten en bananenbomen worden onderhouden en bemest met compost.

Mijn groentetuin is een beetje verdroogd en veel van de kolen zijn bedorven door de overvloedige regen in oktober. Maar er is wel veel gember geoogst en wortels, paprika, rettich, boomaardappelen, pompoenen, rijst, soja, witte en bruine bonen en mais. Zo kunnen we weer allerlei verse producten uit onze eigen tuin eten. Heerlijk!