2019 – Terug naar Congo

Regen

Het is half december en het regent pijpenstelen! Roelof waagt zich nog naar buiten. Nu komt zijn Nederlandse regenpak goed van pas. Zoveel regen is hier niet normaal voor deze tijd van het jaar. Voor zover je van normaal kunt spreken want ieder jaar is weer anders. Gewoonlijk is de maand december het begin van de droge tijd en valt er nog af en toe een buitje. Maar op dit moment loopt onze regenton van 500 liter over plus alle emmers en bakken die we kunnen vinden. Op zich is al die regen niet erg. Maar de bonen en de rijst die nog op de velden staan dreigen te verrotten. Heel jammer voor al die mensen die nog moeten oogsten.

Wij hebben onze bonenoogst binnen. We zijn heel tevreden met het resultaat. De rijstoogst gaat nog steeds door. Dat komt omdat er verschillende rijstrassen zijn, elk met een andere groeicyclus. De snelle rassen zijn geoogst en de tragere rassen zijn nu zo ongeveer klaar om te oogsten. Op ons eigen veld zijn we daar deze week mee bezig.

Palmolie

Een belangrijke bron van inkomsten voor veel mensen is de oliepalm. Bijna iedereen heeft er wel een paar op zijn erf staan en nog een aantal andere bomen verderop. Voor ons is het een raadsel maar iedereen weet precies welke palmboom van hem of haar is, het is familiebezit. Zodra er een tros palmvruchten rijp is, klimt een handige jongeman in de boom, met een trapje, gemaakt van bamboe. De tros wordt er uitgehakt en de vrouwen gaan aan de slag met het bijeenrapen van de oranje vruchten.

Deze worden verwerkt met de traditionele oliepers, hier noemt men dat ‘Rocó’. Eerst worden de vruchten in een halve oliedrum of een grote pan op het vuur gezet. De verhitte vruchten worden uitgeperst in de handpers. Het resultaat is een troebele oranjekleurige vloeistof, de ruwe palmolie die wordt opgevangen in het opvangreservoir. Hier wordt de vloeistof uitgeschept en nogmaals verhit om de olie te zuiveren. Nu is het klaar voor consumptie.

In deze streek is dit de enige olie die geconsumeerd en op de markten verkocht wordt. Geraffineerde palmolie of andere plantaardige olie is te koop in de stad. Veel te ver en veel te duur. Ook niet nodig, want iedereen vindt palmolie lekker. Het bevat o.a. vitamine A, E en K. De smaak is zeer uitgesproken. Over hoe gezond het is, zijn de meningen verdeeld. Wij eten het alleen in bepaalde traditionele gerechten, zoals in gestampt en gekookt casssaveblad waar de palmolie in wordt meegekookt, pondu, heerlijk!

Huis

Ons droomhuis in Lanza is nog niet klaar, sterker nog, er is nog niet eens met de bouw begonnen. Alleen het fundament ligt klaar, al sinds de maand april. De bakstenen zijn geperst en zullen binnenkort gebakken worden. Hiervoor wachten we ook de droge tijd af. Er zijn al enkele oude mangobomen gekapt (die later weer zullen uitlopen en vrucht dragen) voor het brandhout van de steenoven.

Ondertussen zijn we begonnen met de bouw van een gastenhuis van gedeeltelijk lokaal materiaal, een zogenaamd ‘semi-durable’. Dat gastenhuis wilden we toch gaan bouwen (voor de gasten die ons project komen bezoeken, collega-zendelingen, bezoekers uit Bunia. En uit Nederland, zoals jullie 😉). Nu hebben we het voorrang gegeven omdat het sneller klaar is dan het stenen huis. Hier hopen we te gaan wonen totdat het stenen huis af is.

Een stukje grond op het terrein van het toekomstige stenen huis is schoongemaakt. Hier hebben we het vloerplan uitgezet en op regelmatige afstanden gaten gegraven op de plaats waar de muren komen. Er zijn palen gezocht, deze worden van onderen ingesmeerd met gebruikte olie (tegen de termieten), in de gaten geplaatst en vastgezet. Nu is het tijd voor het dak. Er wordt een dakstructuur gemaakt van eucalyptusbalken, hier uit de buurt. Deze wordt op de palen gezet. Dat is zwaar werk waarvoor een groepje van 7 mannen is komen opdraven.

De balken worden vastgezet en nu kan de dakbedekking erop: bordeauxrode golfplaten, gekocht in Aru. Aan iedere kant worden dakgoten bevestigd voor onze watervoorziening. De volgende stap is het aanbrengen van een bamboe vlechtwerk aan beide kanten van de palen. Hierdoor ontstaat een holle ruimte die later opgevuld wordt een mengsel van leem en water, oftewel blubber. Dan staan de muren overeind en kunnen de vensters en deuren worden aangebracht. En nog later de vloeren van stenen, afgewerkt met cement, ook de muren worden afgestreken met cement.

Zo ver is het nog niet. We hopen dat de muren zo rond kerst overeind staan. De feestdagen brengen we nog door in ons tijdelijke onderkomen, het gastenhuis van de kerk.

Landbouw

Het is midden in de grote vakantie maar in Lanza en omgeving gonst het van de bedrijvigheid. Je ziet maar zelden iemand de hele dag thuis zitten. Een deel van het gezin is altijd op het veld te vinden. Men is bezig met het inzaaien van de laatste rijst of het wieden erin of planten van andere gewassen zoals cassave. Dat is een hele klus, vaak dagen werk voor een groepje mensen. De pinda’s zijn bijna rijp en erg gewild bij allerlei dieren (muizen, ratten, eekhoorns en apen). Overdag moet men de wacht houden tegen deze rovers. Vaak leven hele gezinnen overdag en soms ook ‘s nachts op hun veld. Er is een huisje om te schuilen tegen zon en regen met een plek om te koken.

Op ons eigen veld is de mais bijna rijp, de rijst groeit flink, er zijn bonen ingezaaid en we zijn nog druk bezig met het voorbereiden van meer terrein voor het zaaien van pinda’s, nieuwe mais en een rijst-ras dat snel groeit. Het regenseizoen is hier heel lang, van april t/m november en er kan dus over een lange periode gezaaid en minstens twee keer geoogst worden.

Tuinbouw

Zelf houd ik me vooral bezig met het kweken groentes: uien, kool, tomaten, paprika’s en aubergines. Het is in de eerste plaats voor onze eigen consumptie. Voor de tomaten is het helaas te nat, de meeste planten lijden aan wortelrot. De paprika’s doen het gelukkig wel goed. Uien heb ik wat grootschaliger aangepakt. Als de productie goed is kunnen we daar wat van gaan verkopen.

Workshop

De traditionele Chef van het gebied van de Dhongo wil graag het werk van de 4 Pijlers breed bekend maken op zijn grondgebied. Daarvoor heeft hij een workshop georganiseerd voor alle dorpschefs en leidinggevende personen uit de community zoals schoolhoofden, verplegers en voorgangers. Roelof liet een PowerPoint zien met veel uitleg in het Frans en Lingala, dat van tijd tot tijd weer vertaald werd in de lokale taal, het Dhongo-ko. Er waren ook enkele discussievragen om de mensen aan het denken te zetten. De chef en de deelnemers waren erg onder de indruk en na afloop zijn er enkele mensen aangewezen die de 4 Pijler landbouwmethode verder moeten verspreiden in het hele gebied. Uiteraard krijgen deze mensen eerst zelf een training in de 4Pijler methode.

Goudkoorts

De rivier de Kibali, die op een halve kilometer van ons huis stroomt, is rijk aan goud. Dat weten de goudzoekers uit heel Congo inmiddels: van Kisangani en Bunia tot aan Kinshasa toe komen er goud-bedrijfjes naar Lanza. Ze hebben zware pompen waarmee het zand van de bodem wordt opgepompt. Ik sprak met Mabè, een van de goudzoekers, en vroeg hem hoe het werkt. Om de goede plek te zoeken zijn er de zogenaamde “plongeurs”, duikers die elk twee uur achterelkaar met een soort detector de bodem van de rivier afspeuren naar goud. Op die plek gaat de machine dus pompen. Het opgepompte zand wordt gezeefd totdat het goud overblijft. Op één dag kan men op deze manier wel 5 gram goud per team ophalen. Een team bestaat uit ongeveer 6 duikers en 4 machinisten en een kookploeg. Samen ongeveer 15 mensen die een kampement opslaan aan de oever van de rivier. Mensen uit Lanza interesseren zich in het algemeen niet erg voor dit goud. Het zijn vooral de jonge mannen uit de wijde omgeving die, bevangen door goudkoorts, de duik in de rivier wagen. Een team kan hier enkele weken tot maanden zitten. Iedere keer schuiven ze een klein stukje op met de pomp totdat ze het hele stuk afgezocht hebben. Daarna vertrekken ze weer en kan er een poosje later opeens weer een nieuw team komen.

De grote goudondernemingen zitten 150 km verderop aan dezelfde rivier in de stad Durba. Daar worden door Canadezen en Zuid-Afrikanen grote goudmijnen geëxploiteerd onder de naam Kibali. Een miljoenen business! Dit goud wordt voor het grootste deel met vliegtuigen het land uitgevlogen….

Categorie: 2019

Einde van het jaar