Missie Roelof en Remke van Til – Congo (DRC)

Kwartaalverslag 7, juli – september 2020

De kwartaalverslagen van de 4Pijlers volgen de orde van de planning zoals die op www.4pillars.nl is gepresenteerd.

1. Vestiging en verblijf in het district Faradje.

   Het huis waarin we wonen is het toekomstige gastenhuis van de 4Pijlers. Het is gebouwd van houten palen, bedekt met leem. Het dak is van golfplaten. Onze definitieve woning zullen we laten bouwen met bakstenen. Deze hebben we met de lokale bevolking geperst en gebrand. Ze zijn van goede kwaliteit en zijn gebruiksklaar. Zodra het droge seizoen begint, eind november, beginnen we met de bouw. Vooraf zullen we de nodige contracten opstellen met metselaars en timmerlieden. We hopen een echt stevig huis te bouwen, met metalen deuren en kozijnen. De kerk kan er dan nog minstens een halve eeuw gebruik van maken, zonder zorgen over aantasting door termieten en andere insekten.
   

   We voorzien dat we nog drie tot vier jaar in Lanza zullen blijven. Vanuit Lanza kunnen we de intensivering en uitbreiding van de 4Pijlers goed begeleiden. We leven tussen een bevolkingsgroep die extreem arm is en volledig afhankelijk van de landbouw, terwijl we dicht genoeg bij doorgaande wegen en grote centra wonen om relatief goed en snel aan inputs te komen en om ons te verplaatsen naar andere districten en provincies.
   

2. Afstemmen van verwachtingen met de bevolking, lokale kerken en lokale overheid.

   Het werk van de 4Pijlers neemt een steeds grotere plaats in op de agenda van de kerk. Tijdens kerkelijke vergaderingen wordt de voortgang besproken en de knelpunten benoemd. Vrijwel alle voorgangers zijn zelf afhankelijk van de landbouw. Ze passen de 4Pijlers enthousiast toe. Ze vinden dit een grote verlichting van hun werk op de akkers, zodat ze zich meer kunnen toewijden aan hun ambt. Ze stimuleren elkaar om de 4Pijler trainingen regelmatig te volgen en om hun gemeenteleden daarin mee te nemen.
   

   De gouverneur van onze provincie heeft ons gevraagd om 4Pijler trainingen te geven in Isiro. Isiro is de hoofdstad van de provincie en ligt 400 km van Lanza. Met de auto is het een reis van een lange dag. Als het maar niet regent; dus wachten we op het droge seizoen. Het is een mooie kans om de overheid op hoog niveau over de 4Pijlers te informeren en om politieke ondersteuning te krijgen. Het opzetten van een echt 4Pijler centrum in de provincie hoofdstad is een brug te ver voorlopig.
   

3. Deelnemen aan de conferentie “Ontwikkeling Faradje”.

   De conferentie is nog steeds niet doorgegaan vanwege corona maatregelen. Wel hebben we de directeur van het kerkelijke ontwikkelingsbureau op bezoek gehad, vanuit het hoofdbureau in Bunia. We hebben zijn vliegkosten betaald en een dagvergoeding. Zie verder onder punt 9.
   

4. Regelmatig bezoeken van de allerarmste gezinnen.

   De 4Pijler methode is geschikt voor gezinnen die heel arm en kwetsbaar zijn. Maar de wat sterkere gezinnen leren de technieken sneller aan en passen ze gemakkelijker toe. Dit zijn ook de gezinnen die over de 4Pijlers het meeste spreken. Ze zijn relatief mobiel, doordat ze een fiets hebben of zelfs een brommer. Ze bezoeken markten in een wijde omgeving, evenals als familie en vrienden. Door hen verspreidt het nieuws van de 4Pijlers zich snel. De uitnodigingen voor ons stromen binnen, veel meer dan we aan kunnen.
   

   Het is belangrijk dat de echt arme en kwetsbare gezinnen niet achter blijven. Als we ons laten leiden door de flow van de natuurlijke verspreiding, dan vallen vele van hen buiten de boot. We blijven daarom investeren in de relaties met hen. We ondersteunen hen met extra veldbezoeken, extra trainingen, of met een vorm van landbouwkrediet waarbij ze geen risico lopen.
   

   We kunnen zelf maar een beprekt aantal arme gezinnen begeleiden. We proberen daarom ook anderen hiervoor warm te maken. Zoals de diakenen van de kerk en de leiders van de 4Pijler groepen. In vergaderingen met hen vragen we naar de betrokkenheid van de allerarmsten en naar de manier waarop zij hen hebben geholpen. Door de focus te houden op deze doelgroep weet iedereen waar het om gaat: de armsten eerst.
   

5. Voorbereidingen treffen voor trainingen in de 4 pijlers.

   Binnen de 4Pijlers is de toepassing van groenbemesting belangrijk. Groenbemesters vormen de twee pijler. We maken gebruik van twee soorten groenbemesters, waarvan het zaad door onszelf wordt geproduceerd. Om de zaaizaadproductie te versnellen hebben we ongeveer dertig leiders van de 4Pijler groepen aangesteld als mede-producenten. Dit doen ze met enthousiasme. Zelf hebben ze nog maar weinig ervaring met groenbemesting, maar het nieuws erover heeft zich over de hele regio verspreid. Op de akkers van de 4Pijlers in Lanza zorgen groenbemesters voor een flinke verhoging van de opbrengsten. Bovendien houden ze de grond mooi onkruidvrij, zodat ploegen en zelfs wieden grotendeels overbodig zijn.
   

   We verwachten dat er aan het begin van het volgende regenseizoen grote hoeveelheden zaaizaad van groenbemesters beschikbaar zijn, half maart. Voor die tijd zullen we specifieke trainingen verzorgen. We hebben een brochure geschreven met als titel “Engrais verts” (groene meststoffen). Deze zullen we laten vertalen in het Lingala en vermenigvuldigen.
   

   Behalve groenbemesting, hebben we veel aandacht besteed aan de productie van goed zaaizaad voor maïs en cassave. We hebben ruim 750 kg maïs zaaizaad geoogst en grotendeels verdeeld onder de 4Pijler groepen. De productie van cassave zaaigoed, of beter: stekken, gaat het hele jaar door. We hebben er ongeveer vijftig boerengezinnen mee geholpen. De akkers van de boerengezinnen waarop het verbeterde zaaizaad wordt gebruikt, dienen als demonstratie velden. Ze leveren mooi materiaal voor foto’s, die we gebruiken voor de vele trainingen. We gebruiken deze akkers ook als plaats voor de trainingen. De eigenaars van de akkers kunnen dan zelf hun verhaal doen. Dit werkt erg goed. Men is trots op de deelname aan de 4Pijlers en op de verbeteringen die men doorvoert. Als het gaat om de overdracht van kennis en vaardigheden is niets zo effectief als gezin-op-gezin communicatie.
   

6. Trainingen verzorgen over de 4 pijlers.

   Wij en onze medewerkers hebben weer veel trainingen verzorgd in het afgelopen kwartaal. De accenten lagen op het zaaien op akkers waarop afgestervend organisch materiaal blijft liggen en op het laten staan van boomsoorten die de bodem bemesten, zonder de gewassen teveel te beschaduwen. Vanwege de corona maatregelen beperkten we ons tot kleine groepjes. Dit waren meestal de bestaande 4Pijler groepen, die gemiddeld uit tien gezinnen bestaan.
   

   De trainingen werden gedaan op de akkers van de deelnemende gezinnen. De gezinsleden konden hun 4Pijler activiteiten aan de hele groep demonstreren en kregen feedback. Na het bezoek aan de akkers zaten we meestal nog een uurtje bij elkaar, waarbij we dia’s toonden van goede en minder goede voorbeelden. De mensen doen altijd enthousiast mee. Het gaat over de landbouw, de basis van hun bestaan.
   

   Er zijn bepaalde doelgroepen die tot onlangs moeilijk te bereiken waren. Dit zijn vooral de rand-kerkelijke jongeren in rurale centra, zoals Lanza. Deze jongeren beschouwen ons teveel als strenge zendelingen, die hun levenswijze afkeuren. Maar we hebben juist hen op het oog. We hebben daarom contact opgenomen met hun leiders om onze visie voor hen en hun groepen uit te leggen. Dit werd heel goed ontvangen. We mochten meteen aan de slag met buitenlucht presentaties en met de organisatie van speciale jongeren 4Pijler groepen. We hopen dit werk het komende kwartaal flink uit te breiden.
   

7. Begeleiden van de allerarmste gezinnen in de 4 pijlers.

   Voor de heel arme gezinnen tellen alleen snelle resultaten. Ze hebben acute noden, er is geen tijd voor lange termijn investeringen. Ze zijn geïnteresseerd in onkruidbestrijding, gevolgd door zaaien zonder ploegen (pijler 1). Dit bespaart hen tijd en energie. Wanneer ze bovendien verbeterd zaaizaad gebruiken (pijler 4), nemen de opbrengsten flink toe. Tijdens het afgelopen kwartaal zijn wij en onze medewerkers er weer veel op uitgetrokken om hen hierbij te begeleiden.
   

   Onze medewerkers zijn alle 4Pijler trainers, meest mannen, maar gelukkig ook een paar vrouwen. Ze wonen verspreid in dorpjes en rurale centra in het hele district. Vaak zijn het leiders van de 4Pijler groepen, die hun kennis en vaardigheden graag delen met anderen. Veel van de begeleiding vindt plaats zonder dat we ervan op de hoogte zijn. Men organiseert zichzelf. Wanneer wij in een dorp komen dat we nog niet kennen kan het gebeuren dat men al begonnen is met de 4Pijlers. Dat is altijd een leuke verassing. Meestal wordt pijler 1, niet ploegen/spitten, meteen goed toegepast. Zo niet, dan geven we aanvullende trainingen.
   

   Ook voor de allerarmsten zijn alle 4Pijlers belangrijk. Pijler 3, het toepassen van verschillende meststoffen, vraag meestal behoorlijk wat begeleiding. Men neigt ertoe de akkers volledig schoon te branden. Dat is natuurlijk ook het snelst en gemakkelijks. Eerst het onkruid doden, dan afbranden en zaaien. Maar door het afbranden krijg je een kale en onbeschermde grond, die snel veramt en het vocht slecht vast houdt. Zaaien in akkers waarop al het onkruid blijft liggen is veel beter. Maar het kost extra tijd en moeite. Het is uitdagend om de heel arme gezinnen te begeleiden om deze investering te doen. Gelukkig zien we dat ook zij hier uiteindelijk toe bereid zijn. Maar het blijft veel aandacht vragen.
   

   De armste gezinnen hebben niet de mankracht om bossen te ontginnen. Ze telen hun gewassen op akkers die door henzelf al eerder gebruikt zijn, of die door anderen zijn verlaten. De grond is arm en de opbrengsten laag. Met de 4Pijlers kunnen ze de grond verbeteren en goede opbrengsten halen. Maar dan moeten de technieken goed en consequent worden toegepast. Er is nog een lange weg te gaan.
   

   De begeleiding van de allerarmste gezinnen vraagt steeds meer mankracht. We willen proberen de kosten niet verder te laten oplopen. Hiervoor kunnen we maatrgelen treffen zoals een beperking van het gebruik van de auto en de brommers. Daarbij worden de afstanden van reizen beperkt en wordt de begeiding meer binnen clusters van dorpen gedaan. We zullen de mogelijkheden bespreken met collega-trainers.
   

8. Verspreiden van de 4 pijlers.

   Vanwege de corona maatregelen konden we geen grote seminars verzorgen. We hebben ons beperkt tot presentaties voor kleine groepen, meestal in de open lucht. Het meeste werk in de verspreiding van de 4Pijlers gebeurt spontaan, van boer naar boer.
   

   Helaas zijn de nodige landbouwinputs niet overal beschikbaar. We spreken het 4Pijler budget veelvuldig aan om geld voor te schieten en om materiaal te kopen en te vervoeren. We hadden gehoopt dat lokale zakenlieden dit snel zouden oppakken, maar deze twijfelen. Onze provincie staat bekend als zeer onvriendelijk als het gaat om belastingen en heffingen. Zolang je onopvallend zout en zeep verkoopt op de markt, heb je niets te vrezen. Maar het opzetten van verkooppunten voor landbouwinputs trekt de aandacht van allerlei ambtenaren. We zijn aan het overleggen met de overheid en met de kerkelijke leiders over de beste aanpak.
   

   Om de landbouw inputs beschikbaar te stellen, hebben we geïnvesteerd in een rondreis van een landbouw handelaar uit Aru. Samen met een van onze medewerkers heeft hij landbouw inputs vervoerd en verkocht in een grote regio. De risico’s voor hem hebben we financieel afgedekt. Verder hebben we onze eigen auto extra ingezet om de inputs te vervoeren.
   

   Tijdens dit trimester is er geen krediet terug betaald. Het wachten is op de nieuwe oogst.
   

9. Evaluaties van het werk.

   We kregen bezoek van de directeur van het ontwikkelingsdepartement van de kerk. Hij is pas recent aangesteld en wilde onze missie graag leren kennen. Hij was natuurlijk zeer welkom. Samen met hem hebben we 4Pijler groepen in een wijde omgeving bezocht. We hebben veel tijd besteed aan het bespreken van de grote lijnen van onze aanpak. Voor hem was het een echte kennismaking. Hij had nog nooit eerder een dergelijk landbouwprogramma gezien. Hij maakte meteen plannen om het werk steviger in de kerk te verankeren.
   

10. Presentatie van de 4 pijlers aan het Ministerie van Landbouw.

    Dit trimester niet van toepassing.
    

11. Overleg met onze achterban over de toekomst, concrete planning en actie.

    Behalve het doen van uitvoerend landbouwwerk, richten we ons ook op het doen van landbouwkundig onderzoek. Met de adviseur van de 4Pijlers hebben we onze onderzoeksvragen geformuleerd en is er een planning gemaakt van de onderzoeksactiviteiten. De vragen betreffen zowel technische als organisatorische kwesties. Als je deze wilt inzien, dan kun je ze opvragen via een mail aan remkevantil@gmail.com. We willen erover graag met je van gedachten wisselen.
    

    Op verzoek van onze thuisfrontteam hebben we een kort document geschreven waarin we het gebruik van onkruidbestrijding en gewasbeschermingsmiddelen binnen de 4Pijlers toelichten. Ook dit document is beschikbaar via een mail aan remkevantil@gmail.com. Ook hierover willen we graag met je doorpraten.
    

    We staan te allen tijde open voor vragen en feedback. Ook hiervoor is bovengenoemde e-mail beschikbaar.
    

    
     

De kwartaalverslagen van de 4Pijlers volgen de orde van de planning zoals die op www.4pillars.nl  is gepresenteerd.

1.           Vestiging en verblijf in het district Faradje.

Ons huisje is klaar. Er was nog een flink traject af te leggen om de vloeren, wanden en plafonds goed te krijgen. Maar eind maart mochten we verhuizen. Een hele verademing. Het huisje heeft wanden van hout en leem, een vloer van cement en een dak van golfplaten. De plafonds zijn gemaakt van triplex. Er is een vrij grote opslagruimte in gemaakt, bedoeld om de vele landbouwspullen in op te kunnen slaan, inclusief voorraden van hoog gekwalificeerd zaaizaad.

2. Afstemmen van verwachtingen met de bevolking, lokale kerken en lokale overheid.

We merken dat er steeds minder vragen zijn over de manier waarop we onze missie uitvoeren. Men beseft nu goed dat er geen spullen gratis worden verstrekt en dat we beperkt zijn in spanwijdte. Wanneer groepen mensen ver weg training en begeleiding willen, zullen ze zich zelf moeten organiseren, zelf spullen moeten aanschaffen en zelf contact opnemen met iemand die voldoende training heeft gehad in de 4 Pijlers. Tegelijk weet men dat men een beroep op ons kan doen wanneer het gaat om het geven van grotere workshops, het uitleggen van de 4 Pijlers aan overheidsfunctionarissen die vragen hebben en het controleren van de kwaliteit van de training en begeleiding.

3.           Deelnemen aan de conferentie “Ontwikkeling Faradje”.

Dit kwartaal niet van toepassing. De volgende conferentie is gepland van 14 – 18 April. Het is waarschijnlijk dat deze wordt uitgesteld in verband met corona maatregelen.

4.           Regelmatig bezoeken van de allerarmste gezinnen.

Omdat het nieuwe regenseizoen is begonnen hebben we een aantal akkers bezocht van de allerarmste gezinnen die deel uitmaken van één van de 4 Pijler groepen te Lanza. We hebben deze gezinnen ondersteund bij het maken van plannen voor het komende landbouw seizoen: hoe het onkruid te managen, welke gewassen wanneer te zaaien, hoe aan goed zaaizaad te komen en hoe de grond te bemesten.

We waren ons goed bewust van de beperktheid van dit soort planning. Tijdens het vorige regenseizoen bleek al duidelijk dat hele oogsten verloren kunnen gaan vanwege een kleine tegenslag. Zo kan lichamelijk ongemak zorgen voor regelrechte rampen. Bij één gezin ging zelfs de hele rijstoogst verloren omdat zowel de man als de vrouw, beide erg oude mensen, te ziek waren om de vogels te verjagen tijden de rijptijd. Bij een ander gezing ging de oogst grotendeels verloren omdat men vanwege ziekte niet op tijd had kunnen wieden.

Logisch dat men liever niet al te veel plannen maakt. Als je je redelijk goed voelt, probeer je een akkertje klaar te maken voor de zaai. Als dat gelukt is, dan ga je op zoek naar iemand die je wat zaaizaad wil lenen of geven. En dan maar hopen dat je de kracht hebt voor het wieden en het bewaken van het veld. Men weet dat de 4 Pijler methode helpt om met minder inspanning meer te produceren. Maar een minimale lichamelijke conditie blijft een voorwaarde voor succes. En dit is hoogst onzeker. De mensen waarmee wij het afgelopen kwartaal het meest hebben bezocht zoeken hun zekerheid dan ook uitsluitend bij God. Onze methode is welkom, maar hun hoop is op de Heer alleen.

5. Voorbereidingen treffen voor trainingen in de 4 pijlers.

We hebben extra investeringen gedaan in irrigatie, werknemers en opslag, zodat we de droge tijd – december tot en met februari – volop konden benutten voor de productie en opslag van zaaizaad en groenbemesters. Ook kon een groot deel van het onderzoek doorgaan en konden we landbouw inputs aanschaffen voor de 4 Pijler groepen.

We hebben nu ruim een jaar veldonderzoek gedaan om de 4 Pijlers optimaal bij de realiteit van de boerengezinnen te laten aansluiten. We hebben veel kennis en inzicht gekregen. Deze zijn onmisbaar voor een goede verspreiding van de 4 Pijlers.  Bij iedere pijler gaat het om een aantal nieuwe technieken die mensen moeten aanleren. Dit lukt alleen wanneer ze op eenvoudige manier worden gepresenteerd en geoefend. De volle aandacht moet liggen op zaken die er echt toe doen, minder belangrijke zaken kunnen beter weggelaten worden. We zijn blij met de antwoorden de we nu al hebben gekregen op een flink aantal onderzoeksvragen. Daardoor kunnen we betere keuzes maken over wat wel en wat minder belangrijk is. We zijn dankbaar voor de ondersteuning die we kregen en krijgen van Klaas Plas, de landbouwadviseur van de 4 Pijlers. Verder hebben we veel gehad aan inbreng van een collega in de plantenveredeling.

Onze voortschrijdende ervaringen en inzichten hebben we gebruikt om onze presentaties en trainingen aan te passen. Ons materiaal is inmiddels beschikbaar in het Frans en in het Lingala.

6. Trainingen verzorgen over de 4 pijlers

Het afgelopen kwartaal kregen we weer erg veel verzoeken om trainingen te verzorgen. In tenminste tien plaatsen was men spontaan begonnen met het oprichten van 4 Pijler groepen, met aan ons de officiële uitnodiging om te komen voor ondersteuning. In overleg met de leiders van de kerk hebben we besloten om op vijf uitnodigingen in te gaan. De keuze voor de plaatsen was gebaseerd op de centrale ligging en daarmee de mogelijkheden om vandaaruit de 4 Pijlers verder te verspreiden. In totaal hebben we drie bezoeken gebracht aan deze vijf plaatsen. Het eerste bezoek was voor de algemene presentatie, het leggen van contacten met lokale leiders en de supervisie van de organisatie van de 4 Pijler groepen. Het tweede en derde bezoek waren voor praktijktrainingen.  

Bijzonder was de presentatie in Makoro, één van de gekozen plaatsen, 55 km vanaf Lanza. De uitnodiging voor ons was afkomstig van de katholieke kerk. Deze kerk hield een groot seminar voor hun kerkelijke voorgangers uit een wijde omgeving. Tijdens dit seminar mochten we een presentatie verzorgen over de 4 Pijlers, in de centrale kathedraal. Men was zeer geïnteresseerd. Het leiderschap van de katholieke kerk verwacht veel van de 4 Pijler methode en promoot ons werk actief.

Vanwege de intensieve trainingen en het vele reizen dat daarvoor nodig was, hebben we relatief veel kosten gehad voor vervoer en personeel.

7.           Begeleiden van de allerarmste gezinnen in de 4 pijlers.

Aan het begin van de regentijd, half maart, zijn veel van de 4 Pijler medewerkers, verspreid over verschillende 4 Pijler centra, betrokken geweest bij de begeleiding van gezinnen in de toepassing van de 4 Pijler technieken. De technieken van het niet langer ploegen/spitten en het gebruik van goed zaaizaad stonden centraal.

De benodigde landbouw inputs kunnen worden gekocht of op krediet worden ontvangen. We hebben voorraden aangekocht voor beide bestemmingen. Inmiddels is er een deel van de inputs daadwerkelijk door de mensen gekocht, waarbij het geld weer wordt teruggeboekt op het 4 Pijler budget. De terugbetalingen van de kredieten worden ook teruggeboekt.

8.           Verspreiden van de 4 pijlers.

Er zijn inmiddels 6 centra voor de 4 Pijlers: Lanza, Bovi, Todro, Aba, Faradje enTchadu. In Todro is een depot opgericht voor de opslag en verkoop van landbouwinputs. De administratie hiervan is in handen van de beheerster van de gastenverblijf van de kerk in Todro. Dit lijkt vooralsnog prima te verlopen. De enige zorg is om het depot regelmatig te voorzien van goederen. De vraag naar 4 Pijler gerelateerde inputs is enorm groot en het is moeilijk om tijdig genoeg materiaal te leveren.

9.           Evaluaties van het werk.

Zie bijlage. NB. De evaluaties hebben geleid tot een herziening van het totale budget 2019/20. Het totale bedrag komt 5.707 euro hoger uit, Het totale budget is nu 53.707 euro, in plaats van de oorspronkelijke 48.000 euro. Deze budgetverhoging is mogelijk doordat er in 2019 en in het begin van 2020 meer dan de begrote maandelijkse bijdragen binnenkwamen.

In het eerste kwartaal van 2020 hadden we relatief veel uitgaven. Dit vanwege de intensieve voorbereidingen voor het regenseizoen van 2020, inclusief veel extra reizen en de aanschaf van veel materialen en landbouwinputs. We verwachten dat de bestedingen de komende kwartalen in evenwicht zullen zijn met de inkomsten. Op deze wijze zal het totale gereviseerde budget dekkend zijn voor de uitgaven.

10.           Presentatie van de 4 pijlers aan het Ministerie van Landbouw.

Nog niet van toepassing.

11.           Overleg met onze achterban over de toekomst, concrete planning en actie.

Behalve het doen van uitvoerend landbouwwerk, richten we ons ook op het doen van landbouwkundig onderzoek. Met de adviseur van de 4Pijlers hebben we onze onderzoeksvragen geformuleerd en is er een eerste planning gemaakt van de onderzoeksactiviteiten. De vragen betreffen zowel technische als organisatorische kwesties. Als je deze wilt inzien, dan kun je ze opvragen via een mail aan remkevantil@gmail.com. We willen erover graag met je van gedachten wisselen.

Op verzoek van onze thuisfrontteam hebben we een kort document geschreven waarin we het gebruik van onkruidbestrijding en gewasbeschermingsmiddelen  binnen de 4Pijlers toelichten. Ook dit document is beschikbaar via een mail aan remkevantil@gmail.com. Ook hierover willen we graag met je doorpraten.

We staan te allen tijde open voor vragen en feedback. Ook hiervoor is bovengenoemde e-mail beschikbaar.

Bijlage:

Missie Roelof en Remke van Til. Congo (DRC) Evaluatie 1e jaar: januari-december 2019

Deel I is het verslag van een tweetal evaluatie sessies die we in Februari 2020 hebben georganiseerd in de 4 Pijler centra Bovi en Lanza. In totaal waren er 140 mensen aanwezig: deelnemers van de 4Pijler groepen, kerkelijke leiders, traditionele chefs, vertegenwoordigers van jeugd- en vrouwengroepen en mensen die de 4 Pijler technieken nog niet toepassen. Ongeveer 80% van de deelnemers was mannelijk.

Deel II verslaat de evaluatie in maart met de kerkelijke leiders in Bunia. Daar ging het om de grote lijnen van de strategie, vooral over de wijze waarop onze missie ingebed is en zal worden in de kerkelijke structuren.

Deel I

1. Algemene beoordeling.

Mensen hebben goede ervaringen met de toepassing van de 4Pijler technieken: 1). Niet ploegen/spitten, 2). Gebruik maken van groenbemesters, 3). Toepassing van verschillende meststoffen, 4). Gebruik maken van goed zaaizaad.

De meeste deelnemers zijn nog niet verder gekomen dan pijler 1. Men is unaniem in de verklaring dat de methode het veldwerk minder zwaar maakt en dat er per gezin meer wordt geproduceerd. De meeste zijn van mening dat de productiekosten lager zijn. Mensen die zowel pijler 1 als 4 hebben toegepast zijn van mening dat de productie per oppervlakte eenheid sterk is toegenomen.

Men geeft te kennen dat de betere productie direct leidt tot een betere beschikbaarheid van voedsel voor het gezin en tot betere inkomsten. Men blijkt zich vooralsnog minder bewust van de beoogde positieve effecten op de bodem en het milieu.

• Beschikbaarheid inputs.

Er zijn zorgen over de beschikbaarheid van de nodige inputs, inclusief gewasbeschermingsmiddelen en zaaizaad. De beschikbaarheid van de inputs wordt beperkt door:

• Geringe koopkracht. Veel mensen hebben onvoldoende geld om cash te kunnen betalen.
• Grote afstand. In Lanza hebben wij de meeste inputs opgeslagen, maar dit is voor veel mensen te ver. De optie om lokale handelaren in te schakelen wordt voorlopig niet als wenselijk gezien i.v.m. met mogelijke prijsverhogingen. Wel is ons verzocht om er via de kerkelijke kanalen voor te zorgen dat de inputs dichter bij de mensen beschikbaar komen.
• Beperkte beschikbaarheid van zaaizaad in Lanza. We proberen mensen op te leiden in de productie van goed zaaizaad. Ondertussen zullen we zelf voorlopig het basiszaad moeten blijven produceren, en wel op grotere schaal dan voorheen. Dit betekent dat de capaciteit voor beveiliging, irrigatie, opslag en verwerking moet worden vergroot. Verder dient de genetische basis voor de zaaizaadverbetering verder te worden verbreed, onder andere via het identificeren van goede zaaizaadbronnen in Uganda.
• Beperkte beschikbaarheid van landbouwkrediet. Wij zijn in de hele regio de enige die landbouwkrediet geven. Wij doen dit echter voorlopig op heel kleine schaal. Men begrijpt dat het belangrijk is om het kredietsysteem langzaam op te bouwen, het regelmatig te evalueren en bij te stellen wanneer nodig.

• Functioneren 4Pijler groepen.

Van de acht 4 Pijler groepen functioneren er 4 uitstekend. De overige functioneren van slecht tot matig. Redenen voor het goede functioneren zijn: aanwezigheid van een goede technische begeleider, actieve bestuursleden, onderlinge hulp en regelmatige bijeenkomsten. Redenen voor minder goed functioneren zijn: veel interactie met kerkelijk werk (van toepassing vooral voor de groepen in Lanza, waar veel mensen kerkelijke functies hebben), slechte begeleiding, weinig actief bestuur, slechte cohesie. Het wordt aanbevolen om deze groepen te herzien qua samenstelling, bestuur en technische begeleiding.

Men is erg positief over het landbouwkrediet dat aan drie groepen is verstrekt. Alle drie groepen hebben het krediet volledig terugbetaald, ongeveer 120 euro per groep in cash en rijst, en men heeft nieuw krediet aangevraagd, in de vorm van meer gewasbeschermingsmiddelen en zaaizaad. Men geeft aan pas in de derde ronde kunstmest en hybride zaaizaad te willen gebruiken. Dit kan worden gehonoreerd, op voorwaarde dat groenbemesting wordt toegepast. Bovendien komen er drie nieuwe groepen in aanmerking voor krediet.

• Deelname vrouwen.

De deelname van vrouwen in de 4Pijler groepen is matig tot redelijk. Vrouwen blijven nog vaak op de achtergrond bij de trainingen. Wel is er een belangrijk aantal vrouwen dat de eerste pijler met succes toepast. De meeste bestuursleden van de 4Pijler groepen zijn mannen; slechts een groep heeft een vrouwelijk voorzitter.

Als redenen voor het achterblijven van vrouwelijke deelnemers worden genoemd: mannen denken dat zij het voortouw moeten nemen bij landbouwontwikkeling, vrouwen worden verwezen naar de keuken tijdens trainingen en vergaderingen, mannen dringen voor bij trainingen zodat vrouwen niet aan de beurt komen. De meeste deelnemers aan de evaluatie zijn het erover eens dat vrouwen actiever moeten worden betrokken bij de 4 Pijlers. Men suggereert dat het promoten van vrouwelijke begeleiders wellicht stimulerend zal werken. Momenteel zijn alle begeleiders mannelijk. Het wordt aanbevolen om potentiële vrouwelijke kandidaten voor begeleiders actief te werven en deze via speciale trainingen versneld op te leiden.

• Bereiken van allerarmsten.

Binnen alle bestaande 4Pijler groepen zijn deelnemers uit de armste lagen van de bevolking. In de groepen die krediet hebben ontvangen, hebben deze mensen er evenveel beschikking over gehad als anderen. Sommige van de allerarmsten bleken niet in staat om het krediet tijdig af te betalen. In die gevallen hebben andere groepsleden hun schuld voorlopig betaald, zodat de hele groep een nieuw kredietcontract kan aangaan voordat het nieuwe regenseizoen begint.

Binnen 4Pijler groepen die minder goed functioneren is vooruitgang onder de allerarmsten minder tastbaar. Men mist de constante bemoediging, feedback en assistentie van andere  groepsleden, zoals die gangbaar zijn bij de groepen die goed functioneren. Goed functionerende 4 Pijler groepen blijken essentieel bij de 4Pijler missie. 

• Betrokkenheid kerk en overheid.

Kerkelijke leiders op lokaal en regionaal niveau blijken redelijk tot goed op de hoogte te zijn van onze missie en staan er positief tegenover. De meeste van deze leiders spreken er regelmatig over in vergaderingen en andere bijeenkomsten. Ze zijn echter relatief weinig actief in 4 Pijler groepen, waarschijnlijk vanwege hun taken in de kerk. Presentie van 4Pijler personeel in kerkelijke vergaderingen wordt erg gewaardeerd en men vraagt om een meer consequente aanwezigheid. De van Tils zullen hier zelf niet veel aan toekomen in 2020, maar lokale 4 Pijler collega’s kunnen inspringen.

De overheid op lokaal niveau is eveneens goed op de hoogte van de 4 Pijler methode. De chef van Lanza is actief deelnemer van een sterke groep en heeft meegedaan aan de eerste kredietronde. Op hogere niveaus is de kennis van en betrokkenheid met onze missie minder. Aanbevolen wordt om meer te investeren in de deelname van de overheid op district en provincie niveau. Dit wordt van groter belang geacht dan het investeren in meer betrokkenheid van de landelijke overheid.

• Verspreiding.

Kennis van de 4 Pijler methode is nu wijdverbreid en het aantal aanvragen voor trainingen en workshops is niet langer bij te houden. Het heeft echter weinig zin om mensen te trainen in dorpen waar de nodige inputs voorlopig niet beschikbaar zijn. We maken nogmaals duidelijk dat het budget van de 4 Pijlers het verstrekken van gratis materialen op schaal niet toe staat. We geven tevens aan dat we nog altijd bezig zijn met onderzoek betreffende verscheidene technische zaken en dat we daar tijd voor nodig hebben. Aanbevolen wordt om in 2020 zes tot tien nieuwe 4Pijler groepen op te richten in dorpen waar onlangs de eerste workshops zijn gehouden, zoals Aba, Faradje en Todro. Ook in Bunia zal een workshop en praktijktraining worden verzorgd. Ons wordt gevraagd dit op de oude voorwaarden te doen, dus met gratis verstrekking van de inputs voor de trainingen. We hebben hiermee ingestemd. In tegenstelling tot centra als Aba, Faradje en Todro hebben mensen in Bunia geen toegang tot 4 Pijler kennis en ervaring van mensen in en rondom Lanza. Dit vanwege de enorme afstand. Men moet helemaal vanaf het nulpunt starten. Hetzelfde geldt voor Aru. Maar natuurlijk geldt ook voor Bunia, en Aru, dat vervolgaanvragen alleen in behandeling worden genomen nadat men een stevige eigen bijdrage heeft geleverd voor de aanschaf van de inputs die nodig zijn voor de praktische trainingssessies. Het feit dat we gratis inputs leveren in gebieden waar men nog totaal onbekend is met de 4 Pijlers is goed uit te leggen en zal niet zorgen voor scheve gezichten.

Concrete maatregelen – herziening budget

De evaluatie geeft aanleiding tot een aantal maatregelen en een herziening van het 4 Pijler budget voor 2020. We stellen voor:

1. Versterking van de aanwezigheid van 4 Pijler personeel in kerkelijke vergaderingen. Consequentie financieel: verhoging budget lijnen 2a en 2b.
2. Verbetering van de beschikbaarheid van goed zaaizaad en plantmateriaal. Consequentie financieel: verhoging budget lijnen 4a, 4c, 4d, 4e,4g, 4h, 4l, 4k, 4m.
3. Extra trainingssessies in nieuwe 4 Pijler centra. Consequentie financieel: verhoging budget lijn 5d.
4. Het kredietsysteem niet beperken tot kunstmest; ook andere landbouwinputs dekken. Consequentie financieel: verandering van de benoeming van budgetlijn 6e. Geen verandering van de hoogte van het bedrag.
5. Meer investeren in de verspreiding van de 4Pijlers. Consequentie financieel: verandering van benoeming plus verhoging budget lijn 7c.
6. Investeren in de betrokkenheid van de provinciale overheden i.p.v. de landelijke overheid. Consequentie financieel: verhoging budget lijnen 9b en 9c. Aanpassing benoeming budget lijn 9a.

Vijf budgetlijnen kunnen omlaag worden bijgesteld, omdat de kosten meevallen. Dit betreft lijn 3a, 4f, 4l, 5c en 6d.

Maatregelen die geen financiële consequenties hebben zijn:

1. De netwerken van de kerk meer inzetten voor de verbetering van de beschikbaarheid van inputs.
2. Herziening van de samenstelling en bestuur van slecht functionerende 4Pijler groepen.
3. Versterking van de deelname van vrouwen in de 4Pijler groepen en in de begeleiding.
4. Het verhogen van de eigen bijdrage voor nieuwe groepen.

Deel II

1. In hoeverre en waarom beschouwt de kerk de 4 Pijlers als deel van haar missie? Twee antwoorden:
2. De 4 Pijlers is een ‘champs d’évangélisation’. Via de 4 Pijlers komt de kerk in contact met delen van de bevolking die anders moeilijk te bereiken zijn. Dit geeft nieuwe kansen om het evangelie te brengen.
3. De kerk heeft een goede boodschap in brede zin. De leiders spreken van een ‘mission holistique’, waarbij het gaat om zowel geestelijke als materiële ontwikkeling.
4. In hoeverre is de kerk de gemaakte afspraken met de fam. Van Til nagekomen? Antwoord: prima. De van Tils spreken hun dank uit voor de ondersteuning van het leiderschap, met name bij het verkrijgen van officiële documenten.
5. In hoeverre is de fam. Van Til de afspraken met de kerk nagekomen? Antwoord: prima. Het leiderschap waardeert de stiptheid van rapportage, inclusief het bijhouden van een lijst met spullen die op naam van de kerk staan. Behalve de landbouwkundige taken hadden de van Tils zich ook voor een beperkt aantal uren per maand beschikbaar gesteld voor Bijbelonderwijs en medisch werk. Medisch werk wordt metterdaad door Remke gedaan, waarvoor het leiderschap haar waardering uitspreekt. De coördinator voor het Bijbelonderwijs zal zich beraden over eventuele korte bijdragen van Roelof en Remke. Voor wat betreft evangelisatie: de huidige manier van regelmatig het Woord delen en mensen te wijzen op de redding door het geloof in Jezus wordt als ideaal gezien. Men ziet geen noodzaak dit uit te breiden met evangelisatie acties op grotere schaal. Maar als hiertoe lokaal initiatieven worden ondernomen zijn de van Tils welkom om deze met raad en daad te ondersteunen, natuurlijk voor zover hun 4 pijler agenda dit toelaat.
6. Verspreiding van de 4 Pijlers. Het leiderschap is zich bewust van de vele aanvragen voor seminars en begeleiding vanuit de bevolking. Niet alleen binnen het directe werkgebied van de van Tils, maar ook tot ver daarbuiten. Men begrijpt dat de van Tils tijd willen houden voor ondersteunend onderzoek. Verder is het ook belangrijk dat de verspreiding zoveel mogelijk spontaan verloopt, via de lokale communicatie kanalen en mechanismen van kennisverspreiding. Het leiderschap vraagt wel specifiek om het openen van 4 Pijler centra in Bunia en Aru. De van Tils zijn bereid hier tijd voor uit te trekken.
7. Hoe is het 4 Pijler werk ingebed in de kerkelijke structuren? Antwoord: officieel is het deel van het “ Bureau de Développement Communautaire (BDC)”. Vanwege het ontbreken van goed leiderschap op dit bureau rapporteert de fam. Van Til tot dusverre direct aan de président communautaire. Men is bezig een directeur voor het BDC te rekruteren. Zodra iemand is aangesteld zal de fam. Van Til daarvan op de hoogte worden gebracht en zal hun missie volledig functioneren als onderdeel van het BDC.
8. In hoeverre kan de fam. Van Til rondkomen van de opbrengsten van hun akkers? Antwoord: de akkers brengen genoeg op om jaarrond van te kunnen eten en om aan geld te komen voor middelen zoals zeep, meel, waspoeder, fruit, melkpoeder en gebruikte kleding. Ook is er genoeg om te kunnen geven aan de kerk en aan een paar heel arme gezinnen. Voor wat betreft de grote uitgaven, inclusief visa, internationale reizen, verzekeringen en energievoorziening gebruiken de van Tils hun eigen spaarrekening. De van Tils geven verder aan dat ze de bouw van hun huis deels zelf betalen en dat een ander deel wordt betaald door vrienden en hun kinderen.
9. Diversen. Er waren veel vragen over de technieken van de 4 Pijlers. Het leiderschap wees erop ook zelf voor een deel afhankelijk te zijn van de landbouw en geïnteresseerd te zijn in training en begeleiding. Afgesproken is dat er een tiental mensen, mannen en vrouwen, door het leiderschap zal worden gevraagd om zich beschikbaar te stellen voor de 4 Pijlers. Deze mensen zullen worden getraind door specialisten van de 4 Pijlers. Degenen die dit succesvol doorlopen zullen beschikbaar zijn als 4 Pijler trainers voor het kerkelijke leiderschap in breedste zin.