Feesten met Visie

Feesten

Vier jaar 4 Pijlers, tijd voor een feestje! Wat zijn we blij met alle mensen waarmee we de afgelopen 4 jaar mochten werken.
Deze maand is het precies vier jaar geleden dat we in Lanza het werk van de 4 Pijlers begonnen. We organiseren feestelijke seminars en conferenties. We zijn in een feeststemming en ik heb mijn feestvlaggetjes en ballonnen tevoorschijn gehaald. Deze maand hebben we het gevierd in de 4Pijlers centra Lanza, en verschillende andere plaatsen. In maart staat de provinciehoofdstad Isiro op het programma voor een grote conferentie. Elke bijeenkomst begint met vrolijk zingen, gebed en een Bijbeloverdenking.

Tijdens de seminars laten we filmpjes zien van de akkers van de 4Pijlers en van de mensen zelf. Het is een participatief gebeuren. We vragen de boeren naar hun ervaringen met de verschillende technieken, met de groenbemesters en het verbeterde zaaizaad dat we eerder hadden uitgedeeld. We vinden het fijn om te horen hoe positief de mensen reageren: met de 4Pijlers behalen we grotere opbrengsten, wordt het werk lichter en hebben we minder onkosten dus netto meer inkomen. Dit opent allerlei mogelijkheden voor het gezin.

VaV

Wat gaan ze met het extra geld doen? Gaat het direct op aan urgente behoeftes? Of gaan ze hun uitgaven plannen? Is er een visie? VaV dat staat voor Vivre avec Vision (Leven met Visie). Hoe doe je dat? Het begint met een Bijbelse visie op het leven, volgens Romeinen 12:2 ‘U moet uzelf niet aanpassen aan deze wereld, maar veranderen door uw gezindheid te vernieuwen, om zo te ontdekken wat God wil en wat goed, volmaakt en Hem welgevallig is.‘

Voor de concrete toepassing hiervan heb ik een aantal pictogrammen uitgeprint, met akkers, bomen, koffieplanten, enzovoort. Dat is de basis waarmee het gezin haar inkomen kan verdienen. Vervolgens plaatjes van een huis, een waterbron, douche/wc, medische voorzieningen, kinderen op school, brommer en fiets, sport, radio en tv, de kerk, muziekgroep, gebedsgroep, zorg voor weduwen en behoeftigen. Waar ligt je prioriteit: een huis bouwen, radio en tv, een brommer of fiets? Op zich allemaal prima investeringen. Maar dan is de vraag: wil je investeren in een toekomst die alleen draait om jezelf? Of wil je naast je basisbehoeften, juist investeren in de kerk, evangelisatie, gebedswerk en de zorg voor armen en behoeftigen?

We zijn verbaasd om te zien hoe enthousiast de mensen hiermee in kleine groepen aan de slag gaan. Ze kiezen een aantal kaartjes uit en leggen uit waarom ze die gekozen hebben. Ten slotte is het de bedoeling dat men op gezinsniveau hiermee verder gaat: vader, moeder en kinderen, maken een planning voor de komende vijf jaar. Ze maken plaatjes van de belangrijkste doelen en hangen die aan de muur. Dat motiveert het hele gezin. Zo ontstaat een leven met visie, niet de visie van deze wereld, maar de visie van Gods Koninkrijk. We zien ernaar uit om dit programma verder uit te rollen op alle plaatsen waar mensen werken met de 4Pijlers.

Delen en eten
Het laatste onderdeel is het uitdelen van goed maiszaad. De deelnemers krijgen uitleg en kiezen de beste kolven uit, verwijderen het zaad van de top en de basis en rissen de rest af in een bak. De zaden van minstens 25 kolven gaan hierin en worden goed gemengd. Daarna wordt het in kleine porties uitgedeeld. Iedereen kan nu zelf dit mais-ras verder verbeteren en vermenigvuldigen. Daarnaast delen we groenbemester-zaad uit. De mensen zijn heel blij met dit zaaizaad, dat is erg bemoedigend voor ons.

En dan is het tijd om te feesten. Voor de meeste Congolezen betekent dit: veel en lekker eten. We hebben gezorgd voor voldoende eten, met in elk geval vlees. Ook staan er altijd rijst en bonen op het menu. De kooksters zijn de hele ochtend in de keuken bezig geweest. Nu kunnen de pannen op tafel. Het is een soort warm buffet. Iedereen laat het zich goed smaken en wij ook. Heerlijk samen genieten van de Congolese keuken. Lang leve de 4Pijlers, Vive les 4Piliers!

Friends forever

Recently, four participants traveled to Lanza from Dungu by moped for the 4 Pillar training sessions. Dungu is quite far north and takes two days to get to by moped. Seven others, six men and one woman, came from Todro, which takes a day to travel by moped. We’ve known four of these people for a long time, they are Ayinema, Adara, Andati, and Aguavo. One former colleague and three former students of ours when we taught at the secondary agricultural school in Todro 30 years ago. Now they are fathers and grandfathers of large families and work as farmers, Bible translators, teachers or pastors. We had already met with them several times on our previous visits to Todro. It was a great privilege to see these friends again after such a long time and to share updates on our lives since 1994. They were all very interested in the new 4 Pillar farming method since everyone is dependent on agriculture. Just like in Lanza, in Todro and Dungu the agricultural land is also being depleted, the labour is very time-consuming, requiring a lot of energy and manpower and it produces far too little. More and more often, forests and/or savannas have to be cleared for new and fertile terrains. These problems are tackled through the 4 Pillars. Our friends have been applying the 4 Pillar method within their family for over a year. They came to the training session to deepen their knowledge and strengthen their skills in this area.

Friends from Todro: Adara, Ayinema, Aguavo en Andati

We had three intense yet pleasant days. The atmosphere was good, there was laughter but also hard work during the practical exercises in the fields. Especially former colleague Ayinema kept the atmosphere going, lifting everyone’s mood with his heartfelt smile. Every day we began with Bible reading and prayer. On the last day, we tested the theoretical knowledge and the participants had to deliver a practical presentation. We ended with a joint meal, and a photo session before they all hopped on their mopeds and drove off. Most participants are now ready to train others in the 4 Pillars in Todro and Dungu. What a blessing that the 4 Pillars are now being introduced so far north! Adara said: “Even though I have a lot of other work, I would like many other people in Todro to benefit from this new method”. Ayinema: “My wife and I can now manage at least 3 hectares of land together, almost without the help of others. In addition, I now have time to plant fruit trees and other permanent crops. I also spend a lot of time on church work, and we have enough money left over to let our children study in higher education.”

After their departure, there was time to do some work on the 4 Pillar fields. This year we planted a special crop: millet. It is an old crop and is no longer used in our area. It is sown in rows and thanks to the 4 Pillars the yield is very good. In this photo, Moseka works on the harvest. She cuts off the culms and spreads them out on a tarp to dry. After a few days, it is dry enough to stamp out the seeds. This is done with an old-fashioned wooden pestle and mortar. After that, it is walled and stored in bags. Millet is ground into flour and is used to prepare fufu (firm knit) which makes up the main meal of the day. It is also very suitable for porridge, especially for small children. I use it to mix bread dough, so we now eat whole-meal bread made with millet flour. Delicious!

We thank God for:

The training sessions of the 4 Pillar trainers from Dungu and Todro
The spread of the 4 Pillars to Dungu in the far North of our province
Our health
The regular rains and the good millet harvest
God’s protection on the trips of recent times to the neighboring province of Ituri and the seminars we were able to do there
That our friends Wil and Ria got their visas just in time for their visit to us in November

Join us in praying for:

The visit of Wil and Ria, that it may be a blessing for them and us and for the church of Lanza
God’s protection on the journeys of the coming time, also together with Wil and Ria
All newly trained trainers, who can train their families and others in the 4 Pillar method
Peace and security in eastern Congo

Landbouw in Afrika: vak of religie?

Veertig jaar geleden kreeg Brian, een manager van een grote boerderij in Zimbabwe, een openbaring van God. De oude landbouwmethode moest helemaal op de schop. De nieuwe aanpak: niet meer ploegen en de bodem bedekt houden. Gehoorzaam deed hij wat God had gezegd. En ja: de opbrengsten namen enorm toe en de kosten waren veel lager. In plaats van een dreigend failliet bloeide het bedrijf op en werden er flinke winsten gemaakt.

Brian wilde zijn geheim van goede landbouw delen met anderen. Hij besefte dat de landbouwproductie in Afrika voor het grootste deel in handen is van kleine boeren. Deze boeren moesten hun voordeel gaan doen met de nieuwe methode. Er werden boekjes geschreven en trainingen verzorgd. In 2009 werd er een handleiding geschreven voor de trainers, met als titel: Farming God’s Way. Wat in deze handleiding staat is tot en met vandaag hun leidraad.

Vanaf maart dit jaar zijn Farming God’s Way trainers ook bij ons in de buurt actief. Remke en ik hebben met enkele trainers gesproken en de demonstratieveldjes herhaaldelijk bezocht. Een paar 4Pijler trainers hebben de hele training gevolgd.

Maar de beloofde goede resultaten blijven uit. De gewassen op de veldjes groeien slecht en worden overwoekerd door onkruid. Deelnemers klagen dat het aanleggen van de veldjes veel te veel werk is. Men schraapt de grond helemaal af met de hak en verwijdert alle wortels van struiken en van grassoorten. Dan nivelleert men de grond en wordt de oppervlakte in nette rechthoekige vakken verdeeld. Vervolgens worden de gewassen op de precieze voorgeschreven afstanden gezaaid. Per plant en per rij voegt men heel precies een vaststaande hoeveelheid as en aarde van termietenheuvels toe. Als laatste gaat men op zoek naar gras in de omgeving, dat wordt gemaaid en getransporteerd naar het veld. Dit gras wordt nauwkeurig tussen de zaaigaten en rijen gelegd. Het is God s blanket, Gods deken. De trainers verzekeren ons dat de veldjes uitstekende opbrengsten zullen geven. We hebben immers voldaan aan de hoogste standaards. Gods standaards. Er moet wel flink wat onderhoud worden gedaan, vooral wieden en het herhaaldelijk verversen van Gods blanket. Maar heb moed: wie Gods methode opvolgt mag zijn zegen verwachten.

Remke en ik gaan op weg naar het centrum van Farming God’s Way in Jinja, Uganda. De hoogste baas leidt ons rond. Al zeven jaar is hij bezig, de akkertjes zien er kaarsrecht uit en de gewassen lijken redelijk goed te groeien. Voorzichtig stel ik een paar vragen. “Is de optimale plantafstand niet sterk afhankelijk van de gebruikte rassen, de grondsoort en de bodemvruchtbaarheid”? “Is het transport van gras en termietenaarde echt arbeidsproductief”? “Is het nivelleren en ontwortelen wel goed voor de grond en voor duurzame productie”? “Is de beste manier van bemesting niet afhankelijk van de zuurgraad van de boden en andere bodemkenmerken”? “Zijn de lokale praktijken van mengteelt niet de moeite van het bestuderen waard”? Antwoord: “We volgen de richtlijnen van Farming God’s Way, dat is de manier waarop God de Afrikaanse landbouw wil zegenen”.

Niemand van de trainers in Congo heeft een goede landbouwopleiding gehad. Nergens voor nodig. Brian zei al: “Ik ben blij dat ik geen opleiding in de landbouw heb gehad. Zodoende stond ik open voor wat God mij wilde openbaren”. Landbouw als religie.

Wat jammer. Het inzicht dat Brian kreeg is geweldig: niet ploegen en het land bedekt houden. Maar het is een slecht idee om landbouw in Afrika te onderwijzen als een uitgebreid pakket van maatregelen die altijd en overal identiek en optimaal zijn. Landbouwmethoden moeten altijd worden aangepast aan lokale omstandigheden en moeten passen bij de levensomstandigheden van de mensen. Dit vraagt om een gedegen opleiding, om veel ervaring, om onderzoek en om voortdurende aanpassingen. Landbouw is een vak!

We danken God voor:

Het trouwe gebedswerk in Lanza en omgeving. Mensen komen tot geloof en worden genezen van demonische overheersing.
Onze gezondheid.
Zijn genadige bescherming tijdens de vele en lange reizen van de afgelopen maand.
Onze neef Jelte, die na een vreselijke val tijdens een bergbeklimming alweer begint te lopen en zelfs autorijden.
De goede voortgang van het 4Pijler werk en de goede en vele contacten in de wijde omgeving.

Bid je mee?

Dat we de ogen gericht houden op de meest kwetsbare gezinnen, dat de 4Pijler methode steeds beter bij hun omstandigheden aansluit.
Dat we betere manieren vinden om mensen aan de rand van de samenleving te bereiken, inclusief alcohol- en drugsverslaafden.
Dat we open staan voor feedback en kritiek op onze methode.
Dat we goede contacten krijgen met trainers en leiders van Farming Gods Way, ondanks de verschillen van inzicht.
Voor het bezoek van vrienden uit de gemeente Sefanja Harderwijk, dat alle formaliteiten tijdelijk worden afgehandeld en dat we een goede en opbouwende tijd hebben.

Nieuwsbrief de 4 Pijlers augustus 2020

Vruchtbare Grond

In onze omgeving wonen meer dan twintigduizend gezinnen die leven van de landbouw. Slechts een klein deel van hen kan er goed van rond komen. Verreweg de meesten hebben voortdurend gebrek aan geld en goed eten. Remke en ik trainen deze gezinnen in de technieken van de 4Pijlers. Steeds meer gezinnen passen deze met succes toe.

De meerderheid van de mensen is lid van een kerk. Als de leiders van de kerk enthousiast zijn over de 4Pijler methode, dan volgen de leden vanzelf. Daarom geven we soms aparte trainingen aan voorgangers, priesters en andere kerkelijke leiders.

Sinds april dit jaar wordt de methode van de 4Pijlers door de katholieke kerk omarmd. De priester van de parochie, Monseigneur Floribert, doet er alles aan om de technieken onder zijn parochianen te verbreiden. Ook hijzelf begint een expert te worden. Niet meer ploegen: “Ik ben er heel enthousiast over. In mijn parochie zijn de mensen erg arm. Het werk op de akkers is zwaar en levert maar weinig op. Het is de taak van de kerk om het evangelie te prediken in zijn geheel. Voor mij betekent dit dat ik mensen zowel geestelijk als materieel vooruit wil helpen. De 4Pijlers biedt daarvoor de gelegenheid”. Floribert (links op de foto) praktiseert en bestudeert de 4Pijlers in detail. Hij wil er alles van weten. Bijvoorbeeld hoe je de lastigste onkruiden het beste kunt beheersen.

Door de 4Pijler methode heeft de kerk voor eigen gebruik een groot rijstveld kunnen aanleggen. Floribert en zijn medewerkers laten de akker vol trots zien. Floribert: “Dit was voorheen een grote wildernis met onkruiden manshoog. Het was onbegonnen werk om dit terrein te ontginnen. Maar nu hebben we geleerd hoe we met niet al te veel moeite dit soort velden kunnen aanpakken”. De rijst staat er prachtig bij. Floribert verwacht dat de productie in de toekomst verder toe zal nemen. “Ik zie dat de 4Pijlers een methode is die de vruchtbaarheid van de grond voor nu en voor de toekomst veilig stelt. We gaan alle pijlers toepassen, inclusief de groenbemesting en het gebruik van al het andere organische materiaal dat voorhanden is. Ik zal er persoonlijk op toezien dat we gewasresten of ander materiaal hier nooit meer zullen verbranden”.

Aan beurt is de 3e Pijler: het gebruiken van verschillende meststoffen. De mensen beginnen het in te zien: organisch materiaal is niet iets om op te branden. Veel beter is het om alles op de akker te laten liggen, waar het vanzelf tot compost verweert. Bepaalde boomsoorten zijn ook heel belangrijk als meststof. Dit zijn vooral de vele Acacia soorten die in deze streek groeien. Volgens de traditie moeten alle bomen worden gekapt en verbrand voordat er wordt gezaaid. Maar mensen hebben leren inzien dat de Acacia bomen helemaal geen kwaad kunnen. Veel boeren laten ze nu staan. Zoals bijvoorbeeld Cornelio. “Voorheen kapte en verbrandde ik alles. Nu laat ik alle bomen staan die smalle blaadjes hebben. Ik zie dat deze weinig schaduw geven, zodat de gewassen eronder voldoende licht krijgen. De gewassen profiteren van de blaadjes die regelmatig vallen. Dit geeft de rijst en de bonen een donker groene kleur. Een teken dat ze gezond zijn en een goede opbrengst gaan geven”.

Ook dokter Henri is enthousiast over de 4 Pijlers en past de meeste technieken met succes toe. Hij heeft een jong gezin en wil graag sparen voor de toekomstige studie van zijn kinderen. “Mijn patiënten zijn allemaal arme mensen die geen hoge doktersrekening kunnen betalen. Door de 4 Pijlers heb ik geleerd hoe ik in weinig tijd flink wat rijst, bonen en pinda’s kan produceren. We eten hiervan wat we nodig hebben en verkopen de rest. De doktersrekeningen kunnen op deze manier laag blijven”.

De vele positieve ervaringen met de 4Pijlers bemoedigen ons. Maar we beseffen dat er nog veel werk moet worden verzet. Veel plaatsen en groepen zijn nog niet bereikt. En er is verdere bijsturing en aanvulling nodig waar mensen begonnen zijn de 4Pijlers toe te passen. Vooral de Pijlers 2 (groenbemesting) en 4 (gebruik maken van goed zaaizaad) vraagt om veel vervolgtrainingen.

We danken de Heer voor:

Onze goede gezondheid
De vele goede resultaten van onze trainingen
Gods bescherming tijdens de vele reizen
De goede ondersteuning vanuit de katholieke en andere kerken

Wilt u met ons meebidden?

Voor een goede strategie om nog meer plaatsen en en groepen te bereiken met de 4 Pijler methode
Voor opening van de grenzen met de buurlanden, zodat ons bezoek aan Nederland kan doorgaan in september
Voor een goede voorbereiding van onze missie vanaf 1 januari 2021
Voor blijvende gezondheid en energie voor het vele werk

Settling in Lanza

Loading the car at Aru
Unloading the car at Lanza
The women are helping us

We’ve chosen to settle in Lanza, so we want to make it our home as quickly as possible. After the first night here, we went to Aru, the biggest place nearby which sells necessities of daily life as well as things we need to advance our work. That day, we bought a mattress, a bed, solar panels, a battery, wires, lamps, and farming supplies. We also needed pots, pans, and other kitchen equipment such as charcoal burners, gas burners, 20-liter jerrycans and kettles. In Lanza, there is no electricity or running water, so we have to be creative. Solar-energy is a solution to lights and charging phones or laptops. Water is being pumped out of a single well in the village and carried in our 20-liter jerrycans by girls from the church. The toilet a short walk from our house, a small hut with a hole in the ground. The shower is also a walk away and consists of a simple hut with a drain where you can wash out of a bucket. Shortly, we’re back to basic! Living life just like we were 30 years ago, it appears as if Congo has stood still in time.

Outdoor toilet
Outdoor shower
inside te shower

After a few days in Aru, buying the things we needed to survive in Lanza, we drove back. It took about three hours, but it was worth it for the welcome we received on our return. Everyone helped us to unpack our car and we were greeted by the Women of the Good News with their white flag.

Women of the Good News welcome us
Roelof in front of our temporary home, laundry drying in the grass

We have been offered to temporarily live in the guesthouse which was built by the initiative of these women. It is a humble abode, with earth floors and a small storage space which I use as a kitchen. All day, we busied ourselves with unpacking, organizing our things and assembling furniture. All the whilst being watched by a great number of children peeking through the windows and doors. Privacy is not a known concept here! Roelof makes chit chat in Bangala with occasional unintended Swahili words, a cause for great entertainment. At the end of that day, we were brought food by the women of the church which was such a relief as I was exhausted. The next day I was the chef, a chance to try out our new charcoal oven. It was harder to light than I imagined, but the large body of children who were still following our every move; offered their assistance. Cooking on charcoal and gas can begin! That night, I made curry with local mushrooms with rice. It took a while, but it worked.

Forest mushrooms
Rice with mushrooms
Children help to blow the fire

After we sorted the house, we had time to explore the beautiful surroundings of Lanza. There are still so many trees, a lovely river, and interesting flowers and birds. Hopefully, it will remain this way for a long time. People here seem to treat the forest carelessly, implementing a slash and burn agricultural method. Farmers can see short term gain with this method, but unfortunately slash and burn exhausts the soil, always asking for more forest land to be destroyed. With the 4 Pillar method, none of that is necessary, keeping the soil fertile and sparing the forest.

On the way back we danced with the children in the village. The next day we had a formal introductory visit to the highest traditional chief (a kind of king of the ethnic group in the area, the Dongo), accompanied by the pastor of the church. He greeted us warmly and expressed his contentment with our arrival in his district. He also allocated us tens of hectares of land, which we can use for our project to progress our work. Last week we made a careful start with this work.

Visiting the highest traditional chief, right the pastor of the church

Inburgeren in Lanza

De auto opladen in Aru
In Lanza afladen
De vrouwen helpen mee

Lanza is nu onze woonplaats en we willen ons daar graag zo snel mogelijk thuis voelen. We logeren er een nacht en de volgende dag gaan we naar Aru, de dichtstbijzijnde grote plaats met winkels, om de benodigde inkopen te doen voor ons leven en werk in Lanza. We kopen onder andere een matras en een bed. Roelof koopt zonnepanelen, een accu, snoeren en lampen voor onze lichtvoorziening en allerlei landbouwmaterialen. Verder hebben we natuurlijk pannen en alle mogelijke keukenuitrusting nodig. Daar horen ook houtskoolbranders bij, een gasbrander, jerrycans van 20 liter en grote ketels. Er is in Lanza geen elektriciteit of stromend water. In dit alles zullen we dus creatief moeten zijn. Zonne-energie is de uitkomst voor licht en het opladen van de telefoons en laptops. Water wordt geput in de enige bron van het dorp en in jerrycans van 20 liter naar ons toegedragen door meisjes van de kerk. Het toilet is een eindje van ons huis, een klein huisje met een gat in de grond. De douche, ook buiten, is een eenvoudig hokje met een waterafvoer, waar je je vanuit een emmer water kunt wassen. We gaan weer helemaal terug naar de basis. Net zoals 30 jaar geleden in Congo. Er lijkt op dat gebied nog helemaal niets veranderd te zijn!

Toilet
De douche van buiten
en van binnen

Na een paar dagen hebben we alle spullen aangeschaft om in Lanza te kunnen overleven. Met drie uur rijden zijn we in Lanza. Daar worden we weer hartelijk onthaald, iedereen helpt mee om de spullen uit onze auto te halen. We worden opgewacht door de Vrouwen van het Goede Nieuws met hun witte vlag.

Het gastenhuis in Lanza met onze was te drogen op het gras
De Vrouwen van het Goede Nieuws verwelkomen ons

We mogen tijdelijk in het huis wonen dat op initiatief van deze vrouwen daar is gebouwd. Het is een eenvoudig onderkomen, met aarden vloeren, een opslagkamertje en een kamertje dat ik gebruik als keuken. De hele dag zijn we bezig met het uitpakken en ordenen van onze spullen, het opzetten van een stalen kast en van ons bed. Dit alles wordt met grote belangstelling gevolgd door een grote hoeveelheid kinderen die ons door alle ramen en deuren van het huis aanstaren. Privacy is een begrip dat de mensen hier niet kennen. Roelof knoopt gesprekjes aan in het Bangala met af en toe een (onbedoeld) Swahili woord ertussen en dat vinden ze erg grappig. Aan het eind van die dag wordt ons eten gebracht door de vrouwen van de kerk. Gelukkig, want ik ben echt doodop. De volgende dag mag ik zelf koken. Ik probeer een houtskoolbrander aan te steken. Dat valt niet mee! De kinderen die weer met een grote groep onze bewegingen volgen, helpen me gelukkig. Dan kan het koken beginnen half op gas half op houtskool. Op het menu staat een curry van lokale paddenstoelen met rijst. Het is wat behelpen maar het lukt.

Bos paddenstoelen
Rijst met paddenstoelen
Kinderen van het dorp helpen het houtskoolvuurtje aan te blazen

Als het huis wat op orde is hebben we tijd om te wandelen en van de omgeving te genieten. Het is hier echt schitterend, er staan nog veel bomen, er is een rivier op vlakbij, er zijn veel vogels en mooie bloemen. Het is te hopen dat dit nog lang zo blijft. De mensen gaan vrij achteloos met het bos om. De landbouwmethode is hier nog vooral een stukje bos kappen en branden, een paar jaar rijst erop telen. Dan is de grond uitgeput en gaat men naar het volgende stuk. Met de 4 Pijler methode is dat niet meer nodig. Dan blijft de grond vruchtbaar en kan het bos gespaard blijven.

Op de terugweg doen we een dansje met de jeugd van het dorp. We gaan ook samen met de kerkelijke leiders van Lanza op kennismakingsbezoek bij de hoogste traditionele chef, een soort koning van deze etnische groep, de Dongo, in dit gebied . Hij ontvangt ons hartelijk en zegt heel blij te zijn met onze komst in zijn gebied. Hij stelt ook enkele tientallen hectares tot onze beschikking, waar we voor het project op kunnen werken. En vorige week hebben we hier een voorzichtige start mee gemaakt.

Op bezoek bij de hoogste locale chef (Chef de Chefferie) rechts de pasteur van de CECA kerk

De tweede etappe: naar de bestemming

Dinsdag 5 februari zijn we klaar voor onze grote reis door het noordoosten van Congo. Het doel van de reis: een plek uitzoeken, in het district Faradje, waar we ons gaan vestigen om het landbouwprogramma de 4 Pijlers op te starten. We hebben keus uit drie plaatsen: Faradje, Todro of Lanza. Welke van de drie wordt het? We gaan een afstand van meer dan duizend kilometer afleggen over niet al te beste wegen. Daar doen we totaal 6 dagen over. We reizen samen met onze vriend, pastor Reta, en Alio, het hoofd van het ontwikkelingsdepartement van de kerk, de CECA. Onder dit departement gaan we werken als zendelingen van de CECA

De eerste dag gaat naar Aru, 290 km van Bunia naar het noorden. De weg is in het begin redelijk goed, maar wordt steeds slechter. We doen er tien uur over en komen in het donker aan. Onderweg is er van alles te zien. We komen door landbouwgebieden, plekken met lokale goudgravers en lokale markten. Af en toe staat zomaar ergens een politiepost of militaire post. Gelukkig hebben we christelijke brochures bij ons, die deze mensen gretig aannemen. Als je de hele dag langs de weg zit, is zo’n brochure een welkome afleiding. En ze zijn oprecht geïnteresseerd. Veel van hen vragen ook om een Bijbel. Die hebben we helaas niet bij ons. Wel flesjes water, die de meesten ook graag aannemen.

In Aru worden we goed opgevangen in het gastenhuis van de kerk. Er is een maaltijd en direct daarna gaan we slapen, moe van de lange autorit. Woensdag reizen we verder naar het noorden. Het reisdoel van deze dag is Faradje, de hoofdstad van het district en de eerste optie. Het eerste deel weg is heel goed onderhouden door een grote Zuid Afrikaanse goudonderneming, die de weg nodig heeft voor hun transporten naar de grens met Oeganda. Daarna wordt de weg beduidend minder. De reis van 250 km duurt ongeveer zeven uur. In Faradje worden we door de vrouwen van de kerk toegezongen en verwelkomd met takken en een geïmproviseerde vlag. Het is fantastisch! Ook hier weer een goed ontvangst met een maaltijd en thee, schone bedden met een muskietennet in een huisje van klei met strooien dak. Een buiten-douche met een emmer warm water en een buiten-toilet, allemaal keurig netjes. Na het eten praten met de afgevaardigden van de kerk over landbouw en andere zaken. Sommigen zijn erg geïnteresseerd in onze nieuwe methode, anderen zijn afwachtend.

De volgende dag gaan we ons voorstellen aan de grote baas van het district; l’Administrateur. Hij heet ons hartelijk welkom en is blij met het werk dat we willen gaan doen. Ook schrijven we ons in als nieuwe inwoners van het district bij de immigratiedienst. Een belangrijke formaliteit. Deze dag gaat onze reis naar Todro, de plek waar we van 1990-1994 hebben gewoond met onze kinderen. De weg gaat dwars door de bush en is niet best. We doen zes uur over 110 km. Vlak voor Todro gaat het nog bijna mis. Er is een bruggetje waar een balk van mist. Gelukkig staat het stroompje bijna droog en kunnen we er na wat graafwerk en met de Toyota in de tractie doorheen rijden. We worden ontvangen door enkele vrienden die we 25 jaar niet meer hebben gezien. Een emotioneel weerzien! Ook heel apart, want iedereen is natuurlijk 25 jaar ouder geworden, dus zien ze er ouder uit, maar dat zullen ze van ons ook wel gedacht hebben. Ook hier is er na de maaltijd weer een bijeenkomst met alle leiders uit de kerk om over onze plannen te praten. In Todro staat in principe een huis voor ons klaar, er is voldoende landbouwgrond en de meerderheid van de bevolking leeft van de landbouw. Dat zijn voordelen boven Faradje. Het probleem is hier de slechte bereikbaarheid over de weg.

Vrijdag reizen we eerst weer terug naar Faradje en overnachten daar. Daar komt ook een belangrijke pastor ons gezelschap versterken: het hoofd van de regio. Met hem en de districtspastor bezoeken we ons laatste reisdoel: Lanza. Dat is weer terug richting Aru, ongeveer 110 km rijden ten westen van Aru. Hoe dichter we bij Lanza komen, hoe meer we omringd worden door natuur. Het is daar echt prachtig: een boomrijke savanne met heel veel landbouwgrond. Veertien km vanaf de hoofdweg ligt Lanza, vlakbij de rivier Kibale. Ook hier weer een fantastisch ontvangst met zingende vrouwen, een spandoek met een welkomst-tekst erop. De mensen zijn helemaal uitgelaten.

Weer wordt hetzelfde patroon gevolgd: een maaltijd, thee en dan praten met de dorpsoudsten en vertegenwoordigers van de kerk. Ook hier zijn de mensen zeer geïnteresseerd in onze plannen. We hebben nog geen beslissing genomen maar onze begeleiders willen nu wel graag duidelijkheid. Roelof en ik hoeven er niet heel lang over te praten. We hebben hier allebei het goede gevoel: er is voldoende landbouwgrond, de mensen leven hier 100% van de landbouw en zijn zeer bereid nieuwe methodes aan te leren die de productie kunnen verbeteren. En het is goed bereikbaar over de weg. We kunnen in het gastenhuis van de kerk gaan wonen terwijl we zelf een eenvoudig nieuw huis bouwen. Het internet is niet goed, maar dat kan hopelijk met een extra antenne worden verbeterd. De volgende dag is er de kerkdienst. Hier wordt onze beslissing direct bekend gemaakt en de mensen zijn zeer blij. Wij zullen de eerste zendelingen zijn die in hun dorp komen wonen.

De eerste etappe

Van Bukavu via Goma naar Bunia

Op 21 januari waren we er klaar voor: de grote reis naar het verre noordoosten van Congo. Onze reis begon in Bukavu. De dag ervoor was ik vanuit Schiphol via Rwanda in Congo aangekomen, Roelof was daar al een week. De meeste bagage had hij vooruitgestuurd per boot en bus, helemaal naar Bunia. Het leek me een grote gok, als je bedenkt dat die reis gaat via Butembo en Beni. Dat is nu net het gebied waar rebellie en wanorde heerst en bovendien ook nog eens een Ebola epidemie. Maar we waagden het erop. Voor onszelf en de dierbare elektrische piano hadden we een veiliger reisplan bedacht: ook eerst met de boot naar Goma, maar daarna verder met het vliegtuig naar Bunia. Zo konden we simpelweg over het gevaarlijke gebied heen vliegen.

De reis verloopt bijna geheel volgens plan. Maandagochtend zitten we keurig om half elf klaar in de haven voor de boot van elf uur. Maar die gaat helaas niet (meer). De eerstvolgende gaat om drie uur in de middag. Geen nood, er is een wachtlokaal waar je ook een frisdrankje kunt bestellen. Met onze mobiele telefoon en laptop komen we de tijd wel door. Onze twee koffers worden meteen ingeladen. Maar de piano, verpakt in een stevige kist, blijft nog een hele poos op de kade staan. Verdacht pakket? Moet de kist open? Moeten we tax betalen? Het begint ondertussen te regenen. Ineens wordt de kist toch ingeladen en we horen er verder niets meer over. Bij een bezoekje aan de dames-wc zie ik daar de pianokist rechtop in de hoek staan…

Het is altijd weer een mooie tocht van Bukavu naar Goma over het Kivumeer, met prachtige vergezichten. Hier en daar passeer je een eiland met dichtbegroeide oevers. Binnen draait een luidruchtige film. De speedboot legt de afstand van bijna 100 km in 3 uur af. Een hele prestatie. In Goma is het schemerdonker als we daar aankomen en per taxi bereiken we ons hotel. Na een te korte nacht staan we de volgende ochtend om half 7 alweer op het vliegveld van Goma. Een chaotisch gebeuren, met veel gesleep en overpakken van de tassen en koffers. Uiteindelijk zijn alle koffers plus de piano ingecheckt en kunnen ook wij instappen.

In Bunia wacht ons een warm onthaal van onze vriend pastor Reta. Hij haalt ons met zijn eigen auto van het vliegveld en zijn vrouw wacht ons op met een heerlijke maaltijd. Het voelt echt als thuiskomen in Bunia. Vanaf de eerste dag tot nu toe zien we elke dag oude vrienden en bekenden. Om de andere dag worden we ergens voor het eten uitgenodigd. En tot onze grote opluchting komt de bagage die week ook in Bunia aan!

Landbouw

Onze vrienden willen graag vertellen hoe ze ons gemist hebben, maar ook welke vorderingen ze hebben gemaakt met de nieuwe landbouwmethode die Roelof ze heeft aangeleerd. We brengen bezoekjes aan verschillende velden. Ook aan de velden van de christelijke universiteit Shalom Bunia. De praktijkdocent heeft daar een goed stukje werk verricht. De opbrengsten van die velden zijn heel goed, een vooruitgang met het jaar daarvoor. Op zaterdag bezoeken we Mandro, een dorp dat ongeveer 10 km ten Noorden van Bunia ligt. We gaan elk achterop een motorfiets. Een pastor uit Bunia is hier een jaar geleden ook begonnen met de nieuwe landbouwmethode. In dit geval betekent het dat ze niet geploegd hebben, en direct geplant in het afgestorven onkruid. Bijna het hele dorp heeft het toegepast. In een kleine dorpsmeeting leggen de mensen uit welk voordeel deze methode hun heeft gebracht. Voor iedereen geldt: de opbrengsten zijn merkbaar omhoog gegaan. En de pastor van de kerk geeft aan dat ook de kerk ervan profiteert: de kerk heeft meer inkomsten ontvangen via de collectes en giften in natura!

En nu verder

Het is natuurlijk niet de bedoeling dat we in Bunia blijven. De volgende etappe is onze reis naar Faradje. Voor deze reis en voor ons werk daar hebben we een auto nodig. Er waren enkele opties voor tweedehands auto’s in Bunia. De beste voor ons was een Toyota pick up, die slechts 18000 km had gereden. Na wat onderhandelen werd een aantrekkelijke prijs vastgesteld. Wel graag contant betalen. Dit geld hadden we tussen oktober en december grotendeels via (jullie) giften ontvangen. Nu moesten we het overmaken naar een lokale bank. Dinsdag kon het geld worden opgehaald. Met een envelop vol dollars gingen we naar de handelaar en werd deze Toyota ons eigendom! Vervolgens moeten alle documenten in orde worden gemaakt, dat duurt ook weer een paar dagen. En dan kan de reis naar Faradje beginnen. We zijn dankbaar dat we al zover zijn en vertrouwen God ook voor de volgende etappe.

Kamanyola tot ziens

Afronding Hiv Campagne

Op 1 december, de Wereld Aids-dag, is de campagne tegen Hiv en Aids afgerond met een vriendschappelijke voetbalwedstrijd tussen de Motards (brommertaxi chauffeurs) en de Veteranen. Na de wedstrijd zou er een bijeenkomst zijn op de rotonde van Kamanyola maar door de regen viel dit onderdeel in het water. We hebben ten slotte samen met alle deelnemers nog wat gedronken en heb ik daarbij een paar woorden gesproken over het thema van de Wereld Aids-dag van dit jaar: Ken je status met betrekking tot HIV.

Het team vrijwilligers
Voorlichting Hiv/Aids langs de lijn
De voetbal teams
Deelnemers aan de HIV camapgne

De laatste weken van de campagne verliepen zoals de eerste week: veel enthousiaste reacties, veel vragen, veel onwetendheid, vooral op het gebied van de Aidsremmers. De meeste mensen hebben wel voldoende kennis over de overdracht en preventie van Hiv. Maar de meesten weten niet wat het effect is van Aidsremmers: dat hierdoor een echtpaar waarbij een van de partners Hiv-positief is en de ander negatief, er geen overdracht plaatsvindt en dat een moeder die seropositief is met Aidsremmers kan bevallen van een gezonde baby. Deze dingen verbazen de meeste mensen zeer. Toch is dit een realiteit waarvan ik meerdere voorbeelden heb gezien.

Spreken over Hiv/Aids
In een kerk
Jeugddienst

Ik kreeg van twee kerken toestemming om na de dienst voor de jeugd te spreken over Hiv en Aids. Ook hier was weer grote belangstelling. In het algemeen is er een grotere bewustwording gekomen onder de doelgroep om zich te laten testen en zijn/haar Hiv status te kennen. Het resultaat van de testen bewijst dit: tijdens de drie weken van de campagne hebben ruim 300 mensen zich vrijwillig laten testen op HIV. Dat is ongeveer 10 keer zoveel als normaal.

Landbouwwerk

De gewassen groeien hier snel. De mais die we eind oktober hadden gezaaid staat nu al op schouderhoogte. De onkruiden groeien natuurlijk net zo hard en je ziet dan ook overal mensen die aan het wieden zijn op de velden om ons heen. Vaak zijn dat vrouwen uit Rwanda. Zijn komen de grens over om een lange ochtend te gaan wieden voor een loon van 1,25 dollar.

Rwandese vrouwen aan het wieden
Aan het werk op eigen veld
De mais op schouderhoogte
Wieden tussen de bonen en de mais

Ook op ons eigen veld groeit het onkruid. We zijn daar dan ook regelmatig aan het werk om de onkruiden te lijf te gaan. De mensen kijken verbaasd naar ons veld: in rijen gezaaide mais en bonen in een niet-geploegde grond? Dat is even iets anders dan ze gewend zijn. Zelf planten ze alle gewassen door elkaar heen: cassave, mais en bonen. Ze vinden het erg interessant hoe wij het doen en sommigen willen het zelf ook graag eens zo proberen.

Vertrek uit Kamanyola

We zijn begonnen aan onze laatste week in Kamanyola. We hebben hier negen maanden gewoond, soms met veel soms met iets minder plezier. Wat we hier vooral gemist hebben, is het contact met de arme bevolking, voor wie we er zijn. Vanaf januari is Roelof landbouwconsulent op afstand voor de projecten van ZOA. Hij zal dan nog wel regelmatig in de provincie Zuid Kivu reizen. Ons plan is om dan tussen de allerarmsten te gaan wonen en werken in de noordoostelijke provincie Haut Uele, in het district Faradje. We gaan daar aan de slag met ons nieuwe landbouw programma, de 4 Pijlers. Meer informatie is te vinden op de website: http://www.4pillars.nl

D.R. Congo
District Faradje

Eerst gaan we nog naar Nederland in de kerstvakantie. Daar zullen we onze plannen aan zoveel mogelijk mensen bekend maken. We organiseren een aantal informatie avonden hierover. Let op de aankondigingen op Facebook.

HIV campagne in actie

Van start

Na enkele weken van voorbereiding is het zover, de campagne is van start gegaan. Het voorbereidende werk bestond uit het bezoeken van de lokale autoriteiten, de pastors van de verschillende kerken in Kamanyola, het trainen van de vrijwilligers, het printen van de folders. Van de kant van het ziekenhuis en de overkoepelende gezondheidsstructuren werd er gewerkt aan het inkopen van voldoende Hiv testen en andere noodzakelijke materialen. De mensen betalen zelf niet voor deze testen maar ze kosten natuurlijk wel geld. Dit komt grotendeels uit het budget van het ziekenhuis zelf. Er komt dus heel wat bij kijken en het is voor mij een erg leerzame ervaring om dit eens te organiseren. Het was fijn dat het ziekenhuis zo goed meewerkte in de organisatie.

Op weg naar de grens met de vrijwilligers

In gesprek met vrachtwagenchauffeurs

Voorlichting aan de “motards”

Deze week zijn we begonnen met de motards, dat zijn de brommertaxi chauffeurs. Zij hebben hier een associatie van wel 200 man. Maandagochtend is hun wekelijkse bijeenkomst en daar hebben we kort het verhaal gedaan en de folders uitgedeeld. Ze waren erg enthousiast. En zo ging het verder, het volgende bezoek was aan de taxichauffeurs.

dav — In gesprek met de laders bij de grens

De dag daarop gingen de vrijwilligers naar de grens, waar allerlei groepen zijn te vinden. Ik leer een boel nieuwe Franse woorden: vrachtwagenchauffeurs (camionneurs), laders (debardeurs), geldwisselaars (cambistes), restauranthouders (restaurateurs) en hun gasten, fruitverkoopsters, tomatenverkoopsters. Al deze groepen hebben hun eigen associatie. Overal waar de vrijwilligers komen, worden ze enthousiast ontvangen, er worden veel vragen gesteld. Kortom een groot succes! Donderdag was het rondpoint aan de beurt. Dit is het kruispunt waar de weg naar Bukavu begint. Ook daar zijn weer veel restaurants, geldwisselaars en winkeltjes. Hier ook weer bemoedigende reacties.

Bij de fruitverkoopsters

In een café

In gesprek met de geldwisselaars

We brachten ook een bezoek aan de vrouwen die met hun kind op het consultatiecentrum waren. De dames waren iets gereserveerder. Bang voor de reacties van de andere moeders misschien?

Voorlichting op het consultatiecentrum

De vrouwen met hun baby’s

Het wordt me meer en meer duidelijk dat er nog steeds veel angst, onwetendheid en misverstanden zijn rondom Hiv en Aids. Het is fijn dat we via deze campagne daar iets tegen kunnen doen. En ook dat we kunnen waarschuwen tegen roekeloos seksueel gedrag. De vrijwilligers die in een restaurant waren, kregen bedankjes van de meisjes die daar werken. “Jullie moeten vaker komen, dan stoppen we met dit soort werk, want nu snappen we hoe gevaarlijk het is”. Het uiteindelijke effect van de campagne is hopelijk, dat veel mensen zich gaan laten testen en zich beschermen. En dat er meer openheid en minder veroordeling komt rond Hiv en Aids.

Veldwerk

’s Middags zijn we regelmatig op ons veld tussen 4 en 6. We schoffelen tussen de mais- en bonenplantjes. Onlangs hebben we ook een groenbemester ertussen gezaaid. Voor ons is dit een leuke hobby en een soort proefveld. Het is leuk om te zien hoe het zich ontwikkelt en we leren ook van de foutjes die we maken, of dingen die beter zouden kunnen.

Groenbemester zaaien

Schoffelen tussen de boontjes

en de mais

Ook Roelofs landbouwactiviteiten gaan door. Hij is weer een paar dagen naar het andere projectgebied geweest bij Minova. De trainingen die waren gegeven zijn goed opgepakt en de mensen zijn bijzonder enthousiast over de nieuwe methode zonder ploegen. Ook hier in de vlakte van de Ruzizi geeft hij veel trainingen.

Landbouwtraining Minova

Cassave-stekken planten zonder te ploegen