Kamanyola

Verhuizing

Vorige week donderdag heb ik de zoveelste verhuizing in mijn leven meegemaakt.  Onze 170 kg plus een beetje en enkele meubels werden in en op een ZOA landrover geladen. Na veel passen en meten zat het eindelijk goed en konden we rijden. Het was van Bukavu naar Kamanyola over de bergketens langs de grens met Rwanda.

De zoveelste verhuizing

Verhuizing vanuit Bukavu

Weg door de bergen

Haarspeldbochten

De reis ging over scherpe haarspeldbochten en en  lang geen vlakke weg, zo’n 60 km verder naar het zuiden. Een prachtige route met fantastische uitzichten over de bergpassen, hellingen en rivierdalen van de grensrivier  met Rwanda, de Rusizi. De rit duurt zo’n twee en een half uur. Roelof was op dat moment al in Kamanyola voor het landbouwwerk.

In Kamanyola staat het veldkantoor van ZOA. We hebben nu weer een eigen plekje om te wonen en te leven. Ook al ontbreekt er nog van alles, we zijn hier heel blij mee.

Werk

Het contract met ZOA is rond: van 1 april tot 1 oktober gaat Roelof als landbouw-consulent werken in het landbouwprogramma van ZOA dat hij zelf heeft geschreven voor het irrigatiegebied van de rivier Luberizi.  Het totale project omvat ook het herstel van het irrigatiesysteem met een oppervlakte van meer dan 1000 vierkante kilometer. Dit systeem is in de jaren vijftig door de Belgen gebouwd met een enorme stuwdam in de rivier. Helaas heeft de dam het in 1982 begeven en sindsdien werkt het irrigatiesysteem niet meer naar behoren.

Een consortium van drie organisaties, waaronder ZOA, heeft nu een 5-jaren project om de dam en de irrigatiekanalen te herstellen. Een enorm project, met grote gevolgen. In dit gebied is al jaren lang veel strijd om de landbouwgrond tussen de verschillende etnische groepen. Een belangrijk deel van het voorbereidende werk is om alle grond in kaart te brengen en tegelijkertijd de dialoog met de strijdende partijen in gang te zetten. Het programma draait nu ruim een jaar en er is op dat laatste punt gelukkig al veel bereikt. De chefs van de verschillende groepen zitten samen om de tafel en spreken met elkaar over de verdeling van de grond.

Ondertussen is Roelof van start gegaan met de landbouwactiviteiten in het irrigatie gebied en in het stroomgebied in de bergen. De benadering van Zéro Labour wordt nu ook hier op grote schaal toegepast.  Er zijn al tientallen zogenaamde Farmer Field Schools opgericht waar groepen van ongeveer twintig mensen zich de technieken eigen maken. Het begint met het op een verantwoorde manier spuiten van de onkruidverdelgers,

Praktijktraining

Eerste oefeningen

Vrouwen doen ook mee

daarna de gewassen planten in de niet-geploegde grond. Vervolgens worden de groenbemesters gezaaid die de bodem bedekken zodat het volgende seizoen geen of nauwelijks meer herbicide nodig is. Net als in de provincies Haut Uele, Ituri en Noord Kivu, wordt deze methode hier met open armen ontvangen. Het is zo’n verlichting van de werklast en een vermindering van de kosten, dat iedereen, mannen, vrouwen, zelfs mensen met een handicap, het graag willen toepassen!

Kwetsbare vrouwen

De afgelopen tijd ben ik mij aan het oriënteren op waar ik me kan inzetten in onze nieuwe omgeving. ZOA heeft een project voor spaar- en kredietgroepen voor kwetsbaren vrouwen. Het betreft weduwen of alleenstaande moeders. Anderen zijn tienermoeders of slachtoffer van seksueel geweld. Dat is vaak een reden voor een familie om een vrouw weg te sturen. Ze blijft daarna totaal geïsoleerd achter. De groepen zijn in vier verschillende dorpen in de bergen in het stroomgebied van de Luberizi.

Rivier Luberizi in de bergen

Oprichting Farmer Field school

In de week voor Pasen hebben we een bezoek gebracht aan dit gebied en overnacht in Lemera, een vroegere zendingspost van de Noorse kerken. We sliepen in de gastenkamers bij het ziekenhuis. Roelof heeft in een bergdorp zijn eerste Farmer Field school gestart en ik bracht een bezoek aan de vrouwengroepen in een ander dorp. Ik werd enthousiast ontvangen met liedjes en dansjes.

Werk in de spaar/kredietgroep

De vier monitrices van de groepen

Bijeenkomst met alle vrouwen

Ik kreeg het woord en heb in het kort het evangelie kunnen delen. Daarna met veel vrouwen gepraat over hun activiteiten in de groepen. De meeste vrouwen zijn enthousiast over hun groep. Het geeft hun een sociale structuur waarin ze zich veilig voelen.  Ook brengt het een beetje extra inkomen op. Voor sommigen is dat meer dan voor anderen. Ze kiezen als groep een van de volgende activiteiten:  oliebollen/brood bakken of zeep maken. Zeep maken lijkt de meest rendabele activiteit te zijn. Daarnaast heeft iedereen voor zich haar eigen handeltje, dat kan van alles zijn: houtskool, meel, groenten, en dergelijke verkopen. Alles met een minimale winstmarge. Elke week vergadert de groep, dan doen de vrouwen spaarinleg  en worden leningen verstrekt. Iedereen heeft een eigen schrift waarin alles nauwkeurig wordt bijgehouden. Er zijn vier monitrices in de dorpen die de groepen begeleiden. Vanuit ZOA Kamanyola is er een assistente die het project coördineert.